แต่ถ้า "ไม่มีเวลา" ให้เราช่วยดูแลให้ไหม?
1. สถิติไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่คือเหตุผลของผลวิจัยครับ
น้องๆ เคยไหมครับ
อาจารย์ถามว่า
“ทำไมเลือกใช้สถิตินี้?”
แล้วเราตอบได้แค่ว่า
“เพราะงานคนอื่นก็ใช้…” 😅
พี่ขอพูดตรงๆ แบบพี่ชายใจดีเลยนะครับ
สถิติไม่ใช่ของตกแต่งบทที่ 4
แต่มันคือเครื่องมือที่บอกว่า
ผลที่เราสรุป “น่าเชื่อถือแค่ไหน” ครับ
บทความนี้พี่จะพาน้องๆ
👉 เจาะลึกประเภทของสถิติที่ใช้ในการวิจัย
👉 ใช้เมื่อไร
👉 และเลือกยังไงไม่ให้โดนอาจารย์ทักครับ
2. ภาพรวม: สถิติที่ใช้ในการวิจัย แบ่งออกเป็นกี่ประเภท?
โดยหลักแล้ว
สถิติที่ใช้ในการวิจัย แบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
1️⃣ สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics)
2️⃣ สถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics)
เดี๋ยวพี่อธิบายทีละตัวแบบเห็นภาพครับ
3. สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics)
👉 หน้าที่: “เล่าให้เห็นภาพข้อมูล” ครับ
สถิติเชิงพรรณนา
ใช้เพื่อ อธิบายลักษณะของข้อมูลที่เก็บมา
โดยไม่สรุปอ้างอิงไปถึงประชากรทั้งหมด
📌 ตัวอย่างสถิติเชิงพรรณนาที่ใช้บ่อย
- ความถี่ (Frequency)
- ร้อยละ (Percentage)
- ค่าเฉลี่ย (Mean)
- ค่ามัธยฐาน (Median)
- ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)
📊 ใช้กับงานแบบไหน?
- ข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง
- ระดับความคิดเห็น
- พฤติกรรม การเลือกตอบ
👉 ส่วนใหญ่จะอยู่ใน บทที่ 4 ตอนต้น ครับ
4. สถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics)
👉 หน้าที่: “ทดสอบสมมติฐาน และอธิบายความสัมพันธ์” ครับ
สถิติเชิงอนุมาน
ใช้เพื่อ สรุปผลจากกลุ่มตัวอย่างไปยังประชากร
และตอบคำถามเชิงวิจัยอย่างเป็นระบบ
พี่ขอแบ่งย่อยให้เข้าใจง่ายนะครับ 👇
4.1 สถิติทดสอบความแตกต่าง (Difference Tests)
ใช้เมื่ออยากรู้ว่า
“กลุ่ม A กับกลุ่ม B แตกต่างกันไหม?”
ตัวอย่างสถิติ
- t-test
- One-way ANOVA
- MANOVA
📌 ใช้กับคำถามวิจัยแนว
- เพศต่างกัน มีความคิดเห็นต่างกันไหม
- กลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมต่างกันหรือไม่
4.2 สถิติหาความสัมพันธ์ (Relationship Tests)
ใช้เมื่ออยากรู้ว่า
“ตัวแปรสองตัวสัมพันธ์กันหรือไม่?”
ตัวอย่างสถิติ
- Pearson’s Correlation
- Spearman’s Rank Correlation
📌 ใช้กับงานที่
- ยังไม่เน้นการทำนาย
- แต่อยากเห็นทิศทางความสัมพันธ์
4.3 สถิติการพยากรณ์และอิทธิพล (Prediction & Influence)
ใช้เมื่ออยากรู้ว่า
“ตัวแปรใดส่งผลต่อตัวแปรใด และมากแค่ไหน?”
ตัวอย่างสถิติ
- Regression Analysis
- Multiple Regression
- Logistic Regression
📌 นิยมมากใน
- งานบัญชี
- บริหารธุรกิจ
- การศึกษา
- จิตวิทยา
4.4 สถิติเชิงโครงสร้าง (Advanced / SEM)
ใช้กับงานระดับสูง เช่น ป.โท–เอก
ตัวอย่าง
- SEM (Structural Equation Modeling)
- CFA / EFA
📌 ใช้เมื่อ
- มีหลายตัวแปร
- มีตัวแปรแฝง
- ต้องการโมเดลเชิงเหตุและผล
⚡ เลือกสถิติไม่มั่นใจ อย่าเดาครับ
ถ้าน้องอ่านมาถึงตรงนี้แล้ว
รู้สึกว่า
“สถิติมีเยอะ แต่ไม่แน่ใจว่างานเราควรใช้ตัวไหน”
หรืออยากให้พี่ช่วย
- จับคู่ คำถามวิจัย ↔ สถิติ
- ตรวจความถูกต้องก่อนรัน SPSS
- หรือดูแลทั้งบทที่ 3–4 แบบ [รับทำวิจัย]
พี่ช่วยชี้ให้ตรงจุด ลดโอกาสโดนแก้ยาวครับ
5. ตารางสรุปเลือกสถิติแบบพี่เลี้ยง (จำง่ายมากครับ)
| เป้าหมายวิจัย | สถิติที่ใช้ |
|---|---|
| อธิบายข้อมูล | Descriptive Statistics |
| เปรียบเทียบกลุ่ม | t-test / ANOVA |
| หาความสัมพันธ์ | Correlation |
| หาผลกระทบ | Regression |
| วิเคราะห์โมเดล | SEM |
💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)
พี่ขอฝากน้องๆ แบบจริงใจนะครับ
“สถิติที่ถูก ไม่ได้ดูที่ความยาก
แต่ดูที่ว่ามันตอบคำถามวิจัยได้ตรงหรือไม่”
งานที่ผ่านง่าย
มักใช้สถิติ พอดี ไม่อวดเก่ง
และอธิบายผลได้ชัดครับ
6. สรุปสั้นๆ ให้จำขึ้นใจครับ
- สถิติมี 2 กลุ่มใหญ่: เชิงพรรณนา และเชิงอนุมาน
- เลือกสถิติจาก “คำถามวิจัย” ไม่ใช่ตามกระแส
- ใช้ถูก = งานน่าเชื่อถือ
- ใช้ผิด = งานทั้งเล่มสั่นครับ
“เลือกสถิติไม่มั่นใจ วิเคราะห์กลัวพลาด ให้พี่ช่วยดูแลตั้งแต่ต้นจนจบครับ”
FAQ: คำถามที่น้องถามพี่บ่อยมากครับ
ไม่จำเป็นครับ งานเชิงสำรวจบางงานใช้แค่เชิงพรรณนาก็พอ
ได้ครับ ถ้ามีเหตุผลรองรับชัดเจน
ส่วนใหญ่พอครับ ยกเว้นงานขั้นสูงบางประเภท
แก้ได้ครับ แต่ต้องย้อนโครงงานบางส่วน