แบบสอบถามแจกง่าย…แต่พังง่ายกว่าที่คิดครับ 😅

น้องๆ เคยไหมครับ
แจกแบบสอบถามครบ 300 ชุด เก็บข้อมูลเสร็จอย่างภูมิใจ
แต่พออาจารย์ถามว่า

“วิเคราะห์ยังไง?”

หัวใจนี่หล่นไปอยู่ Google เลยครับ 😭

ปัญหานี้พี่เจอบ่อยมาก งานวิจัยจำนวนไม่น้อย ไม่ได้พลาดตอนเก็บข้อมูล
แต่พลาดตอน วิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม แบบงงๆ มั่วๆ

บทความนี้พี่จะสรุปให้แบบจับมือทำกับ
3 ขั้นตอนการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม
อ่านจบแล้วน้องๆ จะรู้ว่า

• ต้องเริ่มตรงไหน
• ใช้เครื่องมืออะไร
• และเขียนรายงานยังไงให้อาจารย์เชื่อครับ

---

1️⃣ เตรียมข้อมูลให้พร้อม ก่อนจะคิดวิเคราะห์

พี่ขอพูดตรงๆ เลยนะครับ
ใครข้ามขั้นนี้ = มีสิทธิ์แก้งานยาว

สิ่งที่น้องๆ ต้องทำก่อนเลยคือ

✔ ตรวจสอบความสมบูรณ์ของข้อมูล

ลองดูนะครับว่า

• มีข้อไหนตอบไม่ครบไหม
• มีแบบสอบถามที่ตอบมั่วหรือไม่สมเหตุสมผลหรือเปล่า

พี่แนะนำว่า

แบบไหนพังจริง ตัดทิ้งดีกว่าเอามาทำให้งานพังครับ

✔ จัดระเบียบข้อมูลให้อ่านรู้เรื่อง

ข้อมูลจากแบบสอบถามต้อง

• แปลงคำตอบเป็นตัวเลข
• จัดเรียงให้อยู่ในรูปแบบที่โปรแกรมอ่านได้

เช่น

เพศ: ชาย = 1, หญิง = 2
ระดับความพึงพอใจ: น้อย → มาก = 1 → 5

✔ ทำความสะอาดข้อมูล (Data Cleaning)

พี่เจอเยอะมากครับ
อายุ 150 ปี รายได้ติดลบ 😅

ตรงนี้ต้อง

• ตรวจค่าผิดพลาด
• แก้ข้อมูลที่ไม่สมเหตุสมผลก่อนครับ

---

2️⃣ วิเคราะห์ข้อมูลให้ตรงจุด ไม่ใช่มั่วสถิติ

พอข้อมูลพร้อมแล้ว ค่อยเข้าสู่การวิเคราะห์ครับ

🔹 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา

ขั้นพื้นฐานที่ทุกเล่มต้องมี เช่น

• ค่าเฉลี่ย
• มัธยฐาน
• โหมด
• ช่วงความแปรปรวน

พี่แนะนำว่า

ใช้เพื่อ “เล่าเรื่องภาพรวม” ของกลุ่มตัวอย่างก่อนครับ

🔹 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปร

ถ้าน้องๆ อยากรู้ว่า

• ตัวแปร A มีผลกับ B ไหม
• กลุ่มต่างกัน ผลต่างกันหรือเปล่า

ก็อาจใช้

• ANOVA
• Pearson Correlation

แต่จำไว้นะครับ

เลือกสถิติตาม วัตถุประสงค์ ไม่ใช่ตามความเท่ครับ

🔹 วิเคราะห์เชิงลึก

บางงานต้องลงลึก เช่น

• การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
• การวิเคราะห์ปัจจัย (Factor Analysis)

พี่แนะนำว่า

ใช้เท่าที่จำเป็น อย่าใส่เพราะกลัวงานดูไม่วิชาการครับ

---

👉 ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

---

3️⃣ นำเสนอผลลัพธ์ให้ “คนอ่านเข้าใจ” ไม่ใช่แค่มีตัวเลข

วิเคราะห์เก่งอย่างเดียวไม่พอครับ
ต้องเล่าให้เป็นด้วย

📊 เขียนรายงานผลการวิเคราะห์

• สรุปผลให้ชัด
• ใช้ภาษาคน ไม่ใช่ภาษาโปรแกรม

📈 ใช้ตาราง กราฟ แผนภูมิ ช่วยอธิบาย

พี่แนะนำว่า

ถ้าอธิบายด้วยภาพได้ อย่าเขียนยาวให้ปวดหัวครับ

🧠 อภิปรายผลลัพธ์

ขั้นนี้สำคัญมาก

• อธิบายว่าผลลัพธ์ “หมายความว่าอะไร”
• เชื่อมโยงกับทฤษฎีหรืองานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

สุดท้าย

📝 สรุปผลการศึกษา

เขียนให้ตอบคำถามวิจัยครบ จบ และชัดครับ

---

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจองานน้องคนนึง

• เก็บแบบสอบถามสวย
• วิเคราะห์ SPSS เป๊ะ

แต่…
เขียนอภิปรายผลไม่เชื่อมกับวัตถุประสงค์เลย

ผลคือ

วิเคราะห์ผ่าน
แต่ “งานยังไม่ผ่าน” ครับ 😅

พี่เลยย้ำเสมอว่า
การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม คือศิลปะของการเชื่อมโยงทั้งเล่ม
ไม่ใช่แค่กดปุ่มแล้วจบครับ

---

🔚 สรุปสั้นๆ ให้จำง่าย

• เตรียมข้อมูลให้สะอาดก่อนวิเคราะห์
• เลือกสถิติให้ตรงโจทย์ ไม่ใช่ให้ดูเก่ง
• นำเสนอผลลัพธ์ให้เข้าใจง่ายและเชื่อมงานวิจัยครับ

ทำตาม 3 ขั้นตอนนี้ งานจะนิ่งขึ้น อาจารย์เชื่อถือขึ้นแน่นอนครับ 💪

“วิเคราะห์แบบสอบถามไม่มั่นใจ? พี่รับวิเคราะห์ SPSS พร้อมอธิบายให้อาจารย์เข้าใจครับ”

❓ FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อย