แต่ถ้า "ไม่มีเวลา" ให้เราช่วยดูแลให้ไหม?
แบบสอบถามไม่ยาก…แต่ทำพังกันเยอะครับ 😅
สวัสดีน้องๆ ทุกคนครับ
พี่ขอเดาเลยว่า หลายคนกำลังคิดว่า
“แบบสอบถามออนไลน์ ใครๆ ก็ทำได้ ไม่เห็นยากเลย”
แต่เดี๋ยวก่อนครับ 😅
จากประสบการณ์พี่กว่า 15 ปี บอกเลยว่า งานวิจัยที่โดนแก้หนักๆ ครึ่งหนึ่ง มาจากแบบสอบถามที่ออกแบบพลาดตั้งแต่ต้น ครับ
บทความนี้ พี่จะพาน้องๆ ไปรู้จัก 5 ขั้นตอนง่าย ๆ ในการสร้างแบบสอบถามออนไลน์ ที่ใช้งานได้จริง เก็บข้อมูลได้ตรงจุด และอาจารย์อ่านแล้วไม่ปวดหัวครับ
1️⃣ กำหนดวัตถุประสงค์และกลุ่มเป้าหมายให้ชัดก่อนครับ
ขั้นแรกที่หลายคนมองข้าม แต่สำคัญที่สุดครับ
พี่แนะนำว่า ก่อนจะพิมพ์คำถามข้อแรก ให้ถามตัวเองก่อนว่า
- เราต้องการทราบข้อมูลอะไร
- เอาข้อมูลไปตอบวัตถุประสงค์งานวิจัยข้อไหน
- ใครคือคนที่ควรตอบแบบสอบถามนี้
ถ้าวัตถุประสงค์ยังลอยๆ แบบ “อยากรู้ความคิดเห็นทั่วไป”
พี่บอกเลยครับ แบบสอบถามจะหลุดประเด็นแน่นอน
👉 วัตถุประสงค์ชัด = คำถามไม่มั่วครับ
2️⃣ ออกแบบโครงสร้างแบบสอบถามให้อ่านแล้วไม่หนี
โครงสร้างดี มีชัยไปกว่าครึ่งครับ
พี่แนะนำให้แบ่งแบบสอบถามเป็นตอนๆ จะช่วยให้ผู้ตอบไม่งง และไม่กดปิดกลางทาง
📌 ตั้งชื่อแบบสอบถาม
ชื่อควรบอกให้รู้ทันทีว่าเกี่ยวกับอะไร เช่น
“แบบสอบถามความพึงพอใจต่อการใช้บริการ…”
📌 วางลำดับคำถาม
เริ่มจากง่าย → ยาก
ทั่วไป → เฉพาะเจาะจง
อย่าเปิดมาข้อแรกแล้วถามยากจนผู้ตอบอยากกดหนีครับ 😅
3️⃣ เลือกประเภทคำถามให้เหมาะ เก็บข้อมูลง่าย วิเคราะห์ก็ง่ายครับ
ตรงนี้คือจุดที่พี่เห็นพลาดบ่อยมากครับ
น้องๆ ต้องเลือกประเภทคำถามให้เหมาะกับข้อมูลที่ต้องการ
ตัวอย่างประเภทคำถามที่นิยมใช้ ได้แก่
- ตัวเลือกเดียว
- หลายตัวเลือก
- เรียงลำดับ
- คำถามปรนัย
- คำถามอัตนัย
พี่แนะนำว่า
- ถ้าจะเอาไปวิเคราะห์เชิงสถิติ → ใช้คำถามปิดให้เยอะ
- ถ้าอยากได้ความคิดเห็นเชิงลึก → เสริมคำถามอัตนัยบางข้อครับ
⚡ แวะบอกกันตรงนี้นิดนึงครับ
ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูตั้งแต่โครงสร้างแบบสอบถาม ไปจนถึงการวิเคราะห์ข้อมูลให้เลยครับ 😊
4️⃣ เรียงลำดับคำถามให้ลื่น ผู้ตอบไม่รู้สึกถูกสอบสวน
พี่ขอเน้นข้อนี้แรงๆ เลยครับ
คำถามที่ดี แต่เรียงลำดับแย่ = ข้อมูลเสียครับ
พี่แนะนำว่า
- อย่าเอาคำถามส่วนตัวมาไว้ต้นๆ
- คำถามสำคัญ ควรอยู่ช่วงกลาง
- อย่าถามซ้ำในประเด็นเดียวกัน
จำไว้เลยครับว่า
“ผู้ตอบไม่ได้ตั้งใจมานั่งสอบ”
เราต้องทำให้เขาตอบแบบสบายใจครับ
5️⃣ หน้าสุดท้าย อย่าลืมคำว่า ‘ขอบคุณ’ ครับ
หลายคนจบแบบสอบถามแบบดื้อๆ เลย พี่เสียดายแทนมากครับ
หน้าสุดท้าย พี่แนะนำให้มี
- ข้อความขอบคุณผู้ตอบ
- แจ้งวัตถุประสงค์การนำข้อมูลไปใช้
- ข้อมูลติดต่อ (ถ้ามี)
แค่นี้ก็ช่วยสร้างภาพลักษณ์ที่ดี และเพิ่มอัตราการตอบแบบสอบถามในอนาคตได้แล้วครับ
💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)
พี่เคยเจองานวิจัยที่เก็บข้อมูลมาเกือบครบแล้ว
แต่โดนให้ออกแบบแบบสอบถามใหม่ทั้งหมด เพราะ
- คำถามไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
- ใช้คำถามอัตนัยล้วน วิเคราะห์เชิงสถิติไม่ได้
บทเรียนคือ
👉 แบบสอบถามที่ดี ต้องคิดเผื่อ “ตอนวิเคราะห์” ตั้งแต่วันแรกครับ
อย่ารอให้ข้อมูลมาแล้วค่อยคิด เดี๋ยวแก้ไม่ทันครับ
สรุปให้เข้าใจง่ายครับ
- แบบสอบถามออนไลน์ที่ดี เริ่มจากวัตถุประสงค์ที่ชัด
- โครงสร้างต้องอ่านง่าย ลำดับไม่สะดุด
- เลือกประเภทคำถามให้เหมาะกับการวิเคราะห์
- ใส่ใจผู้ตอบตั้งแต่ต้นจนจบ
- ทำดีตั้งแต่แรก ประหยัดเวลาแก้งานไปเยอะครับ
แบบสอบถามทำแล้วไม่มั่นใจ? ให้พี่ช่วยตรวจและออกแบบให้ ใช้งานได้จริง ปรึกษาฟรีครับ
FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยครับ
A: พี่แนะนำประมาณ 10–20 ข้อ กำลังดีครับ มากไปผู้ตอบหนีครับ
A: ได้ครับ แต่ถ้าต้องวิเคราะห์เชิงสถิติ อย่าให้เกินความจำเป็นครับ
A: ควรทดสอบมากครับ จะได้รู้ว่าคำถามงงไหม ใช้เวลานานไปหรือเปล่าครับ
A: ได้เลยครับ ใช้ง่าย วิเคราะห์เบื้องต้นได้ดีด้วยครับ