จากประสบการณ์ของพี่ที่อ่านงานวิจัยมาเยอะมาก
พี่กล้าพูดได้เลยว่า บทที่ 2 เป็นบทที่ทำให้น้อง “ผ่านหรือไม่ผ่าน” ได้ง่ายที่สุด

หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าบทที่ 2 แค่เอางานวิจัยคนอื่นมาเรียง ๆ
แต่ความจริงแล้ว บทที่ 2 คือบทที่แสดงว่าน้องรู้จริงในเรื่องที่กำลังทำวิจัยหรือไม่

วันนี้พี่จะพาน้อง ๆ มาทำความเข้าใจแบบค่อยเป็นค่อยไปว่า

ก่อนเริ่มเขียนบทที่ 2 น้องต้องรู้อะไรบ้าง
และเขียนอย่างไรไม่ให้หลุด ไม่ให้ซ้ำ และไม่โดนอาจารย์ทัก

---

1. วัตถุประสงค์ของบทที่ 2 คืออะไร (น้องต้องเข้าใจก่อนลงมือเขียน)

บทที่ 2 มีหน้าที่หลักอยู่ 1 อย่าง คือ
👉 อธิบายรากฐานทางวิชาการของงานวิจัยที่น้องกำลังทำ

พูดง่าย ๆ คือ

“น้องไม่ได้คิดงานนี้ขึ้นมาลอย ๆ แต่มีแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยรองรับ”

บทที่ 2 จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องต่อไปนี้

• ที่มาและความสำคัญของปัญหาที่ศึกษา

• วัตถุประสงค์ของการวิจัย

• แนวคิดและทฤษฎีที่ใช้

• งานวิจัยเดิมที่เกี่ยวข้อง

• ช่องว่างขององค์ความรู้ที่งานวิจัยนี้จะเข้าไปเติมเต็ม

ถ้าน้องเขียนบทที่ 2 ได้ดี
บทที่ 3 (วิธีวิจัย) จะเขียนง่ายขึ้นทันทีครับ

---

2. โครงสร้างมาตรฐานของบทที่ 2 (อาจารย์ส่วนใหญ่ใช้โครงนี้)

โดยทั่วไป บทที่ 2 จะประกอบด้วยหัวข้อหลักดังนี้

1. บทนำ

2. แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

3. งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

4. กรอบแนวคิดการวิจัย

⚠️ ลำดับอาจสลับได้เล็กน้อยตามรูปแบบมหาวิทยาลัย
แต่ “แนวคิด–งานวิจัย–กรอบแนวคิด” ต้องมีครบ

---

3. เนื้อหาสำคัญในบทที่ 2 (พี่แยกให้น้องดูชัด ๆ)

3.1 แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

ส่วนนี้คือหัวใจของบทที่ 2
น้องต้องอธิบายให้ได้ว่า แนวคิดหรือปรากฏการณ์ที่ศึกษาคืออะไร

แนวทางการเขียนที่ถูกต้องคือ

• เริ่มจากความหมายของแนวคิดที่ศึกษา

• อธิบายทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

• กล่าวถึงที่มาและนักทฤษฎี

• เชื่อมโยงว่าทฤษฎีนี้เกี่ยวข้องกับงานวิจัยของน้องอย่างไร

❌ ห้ามคัดลอกตำรา
✅ ต้อง “ย่อย + เรียบเรียงใหม่” เป็นภาษาของน้องเอง

---

3.2 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

งานวิจัยที่เกี่ยวข้องคือหลักฐานว่า

“มีคนเคยทำเรื่องนี้มาก่อน และผลเป็นอย่างไร”

โดยทั่วไปจะแบ่งเป็น

• งานวิจัยในประเทศ

• งานวิจัยต่างประเทศ

วิธีเขียนที่อาจารย์ชอบคือ

• ใครทำ (ผู้วิจัย / ปี)

• ทำเรื่องอะไร

• ใช้วิธีวิจัยอะไร

• ผลการวิจัยพบอะไร

• เชื่อมโยงกับงานของน้องอย่างไร

---

⚠️ พี่ขอพูดตรง ๆ แบบคนทำงานวิจัยจริงนะครับ

บทที่ 2 คือบทที่ น้องพลาดกันมากที่สุด ไม่ใช่เพราะไม่ขยัน
แต่เพราะ

• เรียบเรียงไม่เป็น

• เชื่อมโยงทฤษฎีกับตัวแปรไม่ได้

• งานวิจัยที่เกี่ยวข้องไม่ตอบวัตถุประสงค์

หลายคนเลยเลือกใช้บริการ รับทำวิจัย / ให้คำปรึกษางานวิจัย
เพื่อช่วยจัดโครง สรุปแนวคิด และตรวจความถูกต้อง
ซึ่งช่วยลดการแก้งานซ้ำ ๆ ได้เยอะมากจริง ๆ ครับ

---

3.3 กรอบแนวคิดการวิจัย

กรอบแนวคิดคือ “แผนที่ของงานวิจัย”

น้องต้องแสดงให้เห็นว่า

• ตัวแปรต้นคืออะไร

• ตัวแปรตามคืออะไร

• มีความสัมพันธ์กันอย่างไร

รูปแบบการนำเสนออาจเป็น

• แผนภาพ

• ตาราง

• ข้อความอธิบาย

กรอบแนวคิดที่ดี = อาจารย์เห็นแล้วเข้าใจทันทีว่าบทที่ 3 จะทำอะไร

---

4. การอ้างอิง (อย่ามองข้ามเด็ดขาด)

บทที่ 2 ไม่มีการอ้างอิง = งานวิจัย “ไม่สมบูรณ์”

น้องต้องมีทั้ง

• การอ้างอิงแทรกในเนื้อหา (In-text citation)

• การอ้างอิงท้ายเล่ม (References)

รูปแบบการอ้างอิงต้องตรงตามที่คณะกำหนด
เช่น APA, Vancouver หรือรูปแบบเฉพาะของมหาวิทยาลัย

---

เคล็ดลับจากพี่ สำหรับเขียนบทที่ 2 ให้ผ่านง่าย

1. เขียนโดยยึดวัตถุประสงค์การวิจัยเป็นหลัก

2. อย่าเขียนกว้างเกินตัวแปร

3. เชื่อมทุกย่อหน้าให้โยงกับงานของตัวเอง

4. อ่านงานวิจัยคนอื่นเยอะก่อนลงมือเขียน

---

สรุปสั้น ๆ ให้น้องจำ

บทที่ 2 ไม่ใช่บท “รวบรวมข้อมูล”
แต่คือบทที่แสดงว่า

น้องเข้าใจศาสตร์ที่กำลังทำวิจัยจริง

ถ้าน้องเข้าใจโครงสร้าง + เขียนอย่างมีเหตุผล
บทที่ 2 จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไปครับ 😊

เขียนบทที่ 2 แล้วอาจารย์ทักบ่อย? ให้ผู้เชี่ยวชาญด้าน รับทำวิจัย ช่วยจัดโครง–เชื่อมทฤษฎี ลดการแก้งาน เพิ่มโอกาสผ่านครับ 😊

FAQ: เรื่องต้องรู้ก่อนลุยบทที่ 2