น้องๆ เคยไหมครับ…
ตั้งใจทำแบบสัมภาษณ์สุดชีวิต แต่พอเก็บข้อมูลจริง
👉 ผู้ตอบงง
👉 คำตอบใช้ไม่ได้
👉 วิเคราะห์ต่อไม่ได้
สุดท้ายต้อง “ทำใหม่ทั้งชุด” เจ็บใจยิ่งกว่ารถติดวันสอบครับ 😅

พี่บอกเลยว่า ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากดวง แต่เกิดจาก สร้างแบบสัมภาษณ์ไม่เป็นระบบ ครับ
บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไปรู้จัก 4 ขั้นตอนสร้างแบบสัมภาษณ์ที่ดี แบบที่พี่ใช้สอนและแก้งานมาแล้วไม่ต่ำกว่าร้อยงาน อ่านจบ เอาไปใช้ได้ทันทีครับ 👍

---

✅ ขั้นตอนที่ 1: กำหนดวัตถุประสงค์ให้ชัดก่อน (สำคัญมากครับ)

ก่อนจะเขียนคำถาม พี่ขอให้น้องๆ หยุดคิดแป๊บหนึ่งครับ
แล้วถามตัวเองว่า

“เราจะสัมภาษณ์ไปทำไม?”

พี่แนะนำว่า วัตถุประสงค์ต้อง ชัด วัดได้ และตอบโจทย์งานวิจัย ครับ
เพราะวัตถุประสงค์นี่แหละ จะเป็นตัวกำหนดว่า

• ต้องถามเรื่องอะไร
• ไม่ควรถามเรื่องอะไร

ตัวอย่างวัตถุประสงค์ที่ดี

• เพื่อคัดเลือกพนักงานที่มีทักษะตรงกับตำแหน่ง
• เพื่อประเมินความพึงพอใจของลูกค้าต่อบริการ
• เพื่อศึกษาความคิดเห็นของประชาชนต่อนโยบายใหม่

ถ้าวัตถุประสงค์ยังลอยๆ พี่บอกเลยว่า แบบสัมภาษณ์จะเละตั้งแต่หน้าแรกครับ

---

✅ ขั้นตอนที่ 2: ออกแบบโครงสร้างให้เป็นระบบ

ได้วัตถุประสงค์แล้ว อย่าเพิ่งรีบเขียนคำถามนะครับ
พี่แนะนำว่า จัดโครงก่อนเสมอ จะช่วยให้สัมภาษณ์ลื่น ไม่สะดุดครับ

แนวคิดง่ายๆ คือ

ถามจาก “ง่าย → ยาก”
จาก “กว้าง → ลึก”

โครงสร้างที่พี่ใช้บ่อย และอาจารย์ชอบ

• ส่วนที่ 1: ข้อมูลทั่วไป
• ส่วนที่ 2: ประสบการณ์หรือพฤติกรรม
• ส่วนที่ 3: คำถามหลักตามวัตถุประสงค์
• ส่วนที่ 4: สรุปหรือเปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม

โครงสร้างดี = ผู้ตอบไม่อึดอัด + ข้อมูลใช้ได้จริงครับ

---

⚡ ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูแลให้ตั้งแต่แบบสัมภาษณ์ยันสรุปผลครับ 😄

---

✅ ขั้นตอนที่ 3: เขียนคำถามให้คนอยากตอบ

ขั้นนี้แหละครับ ที่หลายคนพลาดที่สุด

พี่แนะนำว่า

• ใช้ภาษาคน ไม่ใช่ภาษาตำรา
• ถามให้ตรงประเด็น ไม่วกวน
• อย่าชี้นำคำตอบเด็ดขาด

เทคนิคพี่ใช้จริง

• คำถามปลายเปิด → ใช้คำว่า “เล่าให้ฟัง”, “ช่วยอธิบาย”
• คำถามปลายปิด → ตัวเลือกต้องครบ ไม่บังคับผู้ตอบ

ตัวอย่างคำถามที่ใช้ได้จริง

• “ช่วยเล่าประสบการณ์การทำงานที่ผ่านมาของคุณหน่อยครับ”
• “คุณคิดว่าอะไรคือความท้าทายของตำแหน่งนี้”
• “ระดับความพึงพอใจของคุณต่อบริการนี้อยู่ที่ระดับใด (1–5)”

จำไว้เลยครับ คำถามดี = ข้อมูลดีครับ

---

✅ ขั้นตอนที่ 4: ทดสอบและปรับก่อนใช้งานจริง

หลายคนข้ามขั้นนี้ แล้วต้องกลับมาเสียใจทีหลังครับ 😅

พี่แนะนำว่า

• ลองใช้แบบสัมภาษณ์กับกลุ่มเล็กๆ ก่อน
• ดูว่าผู้ตอบเข้าใจคำถามไหม
• มีคำถามไหนที่ตอบยาก หรือตอบไม่ตรงจุดไหม

จากนั้นค่อย
👉 ปรับคำ
👉 ตัดคำที่ไม่จำเป็น
👉 เพิ่มคำอธิบายเล็กน้อย

ทดสอบซ้ำจนมั่นใจว่า ถามแล้วได้คำตอบที่เอาไปใช้วิเคราะห์ได้จริง ครับ

---

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจองานหนึ่งครับ แบบสัมภาษณ์ดูดีมาก
แต่พอเอาไปใช้จริง วิเคราะห์ไม่ได้เลย เพราะ
👉 คำถามไม่ผูกกับวัตถุประสงค์
👉 คำตอบเอาไปจัดกลุ่มไม่ได้

สุดท้ายต้องแก้ใหม่ทั้งชุด เสียเวลาไปเป็นเดือน
บทเรียนของพี่คือ

“แบบสัมภาษณ์ที่ดี ไม่ใช่ถามเยอะ แต่ต้องถามให้ตรงครับ”

---

🧾 สรุปให้จำง่าย

• แบบสัมภาษณ์ที่ดี เริ่มจากวัตถุประสงค์ที่ชัด
• มีโครงสร้าง ไม่ถามมั่ว
• คำถามต้องเข้าใจง่าย ไม่ชี้นำ
• ต้องทดสอบก่อนใช้จริงทุกครั้ง

ทำครบ 4 ขั้นตอนนี้ งานวิจัยของน้องจะเดินต่อได้สบายมากครับ 💪

แบบสัมภาษณ์ไม่ผ่าน = งานวิจัยสะดุด
ให้พี่ช่วยออกแบบแบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์ข้อมูลอย่างมืออาชีพ ปรึกษาฟรีครับ

❓ FAQ คำถามที่พบบ่อย