แบบสอบถามไม่ผ่าน = งานวิจัยทั้งเล่มสะดุดครับ

น้องๆ เคยไหมครับ…
ตั้งใจทำวิจัยแทบตาย เก็บข้อมูลครบ แต่พอส่งให้อาจารย์ดูกลับโดนถามว่า

“คำถามนี้วัดอะไร?”
“ข้อมูลแบบนี้เอาไปวิเคราะห์ไม่ได้”

พี่บอกตรงนี้เลยครับ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ SPSS หรือการวิเคราะห์ขั้นสูง แต่อยู่ที่ การออกแบบแบบสอบถามตั้งแต่ต้น ครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ มาดู 3 เทคนิคการออกแบบสอบถามที่ดี แบบเข้าใจง่าย ใช้ได้จริง และช่วยให้งานวิจัยของเราเดินต่อได้แบบไม่สะดุดครับ

---

เทคนิคที่ 1: เริ่มจาก “วัตถุประสงค์วิจัย” ไม่ใช่เริ่มจากคำถามครับ

พี่ขอเตือนแรงๆ เลยนะครับ
❌ แบบสอบถามที่ล้มเหลว ส่วนใหญ่มาจากการ “คิดคำถามเพราะอยากถาม”

พี่แนะนำว่า ก่อนจะเขียนคำถามแม้แต่ข้อเดียว ลองหยุดแล้วถามตัวเองก่อนว่า

• งานวิจัยนี้ต้องการวัดอะไร
• ตัวแปรต้น ตัวแปรตามคืออะไร
• คำถามนี้เอาไปตอบวัตถุประสงค์ข้อไหน

ถ้าคำถามข้อใด ไม่ตอบวัตถุประสงค์วิจัย
➡️ ตัดทิ้งได้เลยครับ อย่าเสียดาย

จำไว้นะครับ แบบสอบถามที่ดีไม่ใช่แบบที่ถามเยอะ แต่คือแบบที่ถาม “ตรงจุด” ครับ

---

เทคนิคที่ 2: ถามให้ชัด อย่าให้ผู้ตอบต้องเดาใจนักวิจัยครับ

น้องๆ หลายคนพลาดตรงนี้โดยไม่รู้ตัวครับ

ตัวอย่างคำถามที่พี่เจอบ่อย
❌ “ท่านพึงพอใจกับการบริการหรือไม่”

คำถามแบบนี้ปัญหาคือ

• บริการอะไร
• ด้านไหน
• ช่วงเวลาใด

พี่แนะนำให้ถามแบบนี้แทนครับ
✅ “ท่านพึงพอใจกับการให้บริการของเจ้าหน้าที่ด้านความรวดเร็วเพียงใด”

หลักง่ายๆ คือ

• 1 คำถาม = 1 ประเด็น
• ใช้ภาษาที่ผู้ตอบเข้าใจง่าย
• หลีกเลี่ยงคำกำกวม เช่น “เหมาะสม”, “ดี”, “เพียงพอ” ถ้าไม่ระบุกรอบให้ชัด

แบบสอบถามที่ดี ต้องทำให้ ผู้ตอบไม่ต้องคิดเยอะ ครับ

---

⚡ พักนิดหนึ่งครับ (แต่สำคัญมาก)

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

พี่ดูตั้งแต่โครงสร้างคำถาม ยันตรวจว่าคำถามนี้เอาไปวิเคราะห์ได้จริงหรือไม่ครับ 😄

---

เทคนิคที่ 3: เลือกประเภทคำถามให้เหมาะกับการวิเคราะห์ครับ

พี่เจอมาเยอะมากครับ
คำถามดี วัตถุประสงค์ชัด แต่…
❌ เลือกประเภทคำถามผิด

พี่สรุปให้เข้าใจง่ายนะครับ

• ถ้าจะวัดระดับความคิดเห็น → ใช้ Likert Scale (เช่น 5 ระดับ)
• ถ้าต้องการข้อมูลทั่วไป → ใช้คำถามแบบเลือกตอบ
• ถ้าต้องการความคิดเห็นเชิงลึก → ใช้คำถามปลายเปิด (แต่ใช้ให้น้อยครับ)

พี่แนะนำว่า
อย่าใช้คำถามปลายเปิดเยอะเกินไป เพราะ

• วิเคราะห์ยาก
• ใช้เวลานาน
• อาจารย์มักไม่ปลื้ม 😅

เลือกประเภทคำถามให้สอดคล้องกับแผนการวิเคราะห์ตั้งแต่ต้น งานจะลื่นมากครับ

---

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้อง ป.โท คนหนึ่งครับ
ทำวิจัยมาเกือบปี เก็บข้อมูลครบ 400 ชุด
แต่สุดท้ายต้อง “เก็บใหม่ทั้งหมด”

เหตุผลเดียวเลยครับ
➡️ แบบสอบถามไม่สามารถวิเคราะห์ตามวัตถุประสงค์ได้

ตั้งแต่นั้นพี่จะย้ำเสมอว่า

“แบบสอบถามคือหัวใจของงานวิจัย”

ถ้าหัวใจพัง ต่อให้เขียนสวย วิเคราะห์เก่ง งานก็ไม่ผ่านครับ
วางให้ถูกตั้งแต่ต้น ประหยัดเวลาไปเป็นเดือนๆ จริงๆ ครับ

---

สรุปสั้นๆ แต่ใช้ได้ยาวครับ

• แบบสอบถามที่ดีต้องเริ่มจากวัตถุประสงค์วิจัย
• คำถามต้องชัด ไม่กำกวม และถามทีละประเด็น
• เลือกประเภทคำถามให้เหมาะกับการวิเคราะห์
• ถ้าวางรากฐานดี งานวิจัยทั้งเล่มจะง่ายขึ้นทันทีครับ

“แบบสอบถามพลาด งานวิจัยพัง ให้พี่ช่วยเช็กก่อนส่ง ปรึกษาฟรีครับที่ Line”

FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมากครับ