น้องๆ เคยไหมครับ อ่านคำว่า “การวิจัยปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988)” แล้วรู้สึกเหมือนโดนเวทมนตร์ใส่ อ่านกี่รอบก็ยังงง 🤯
พี่บอกเลย…นี่คือหนึ่งในหัวข้อที่อาจารย์ชอบถาม ชอบให้เขียน และชอบใช้ “เช็กของจริง” ว่าเรารู้เรื่องวิจัยแค่ไหนครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ แกะ การวิจัยปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988) แบบภาษาคน ไม่ใช่ภาษาหุ่นยนต์ อ่านจบแล้วเอาไปเขียนบทที่ 3 หรือบทที่ 4 ได้ทันทีครับ

การวิจัยปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988) คืออะไร?

พูดกันตรงๆ แบบพี่สอนน้องนะครับ
แนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988) คือการทำ Action Research ที่ไม่ได้วิจัยเพื่อ “ตีพิมพ์อย่างเดียว” แต่เน้น แก้ปัญหาจริงในพื้นที่จริง เช่น ห้องเรียน โรงเรียน หรือองค์กรครับ

หัวใจสำคัญคือ

👉 ทำ → แก้ → สะท้อน → พัฒนา (วนซ้ำเป็นวงจร) ครับ

ไม่ใช่ทำครั้งเดียวจบ แต่ทำเป็น วงจร (Cycle) เพื่อให้การปฏิบัติดีขึ้นเรื่อยๆ ครับ

🔄 4 ขั้นตอนหลักของการวิจัยปฏิบัติการ (Kemmis & McTaggart, 1988)

1️⃣ การวางแผน (Planning)

เริ่มจากการตั้งคำถามก่อนครับ

• ปัญหาคืออะไร
• อยากแก้เรื่องไหน
• จะใช้นวัตกรรมหรือกิจกรรมอะไร

พี่แนะนำว่าเขียนให้ชัด อย่าเขียนกว้างเกิน ไม่งั้นตอนลงมือทำจะหลงทางครับ

2️⃣ การปฏิบัติ (Action)

เมื่อมีแผนแล้ว ก็ลงมือทำจริงในพื้นที่จริง
เช่น

• ทดลองใช้แผนการสอนใหม่
• ใช้กิจกรรมเสริมทักษะ
• ปรับกระบวนการทำงาน

ขั้นนี้สำคัญมาก เพราะคือ “ของจริง” ที่อาจารย์ดูว่าเราทำจริงหรือแค่เขียนครับ

3️⃣ การสังเกต (Observation)

ระหว่างทำ น้องๆ ต้องเก็บข้อมูลไปพร้อมกัน

• แบบสังเกต
• แบบทดสอบ
• แบบสอบถาม
• บันทึกภาคสนาม

พี่ขอเน้นว่า อย่าลืมเขียนเครื่องมือให้สอดคล้องกับปัญหา ไม่งั้นโดนท้วงแน่นอนครับ

4️⃣ การสะท้อนผล (Reflection)

ขั้นนี้คือจุดเด่นของแนวคิด Kemmis & McTaggart เลยครับ
เราต้องมานั่งคิดว่า

• สิ่งที่ทำไปได้ผลไหม
• อะไรเวิร์ก อะไรไม่เวิร์ก
• จะปรับอะไรในรอบถัดไป

แล้วนำผลนี้ไปเข้าสู่ วงจรถัดไป (Cycle ต่อไป) ครับ

⚡ ตรงนี้พี่ขอแทรกนิดนึงนะครับ
ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

ทำไมอาจารย์ถึงชอบ “การวิจัยปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988)”?

พี่สรุปให้แบบชัดๆ ครับ

• เป็นงานวิจัยที่เห็นผลจริง
• เชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติ
• เหมาะกับครูและนักปฏิบัติ
• แสดงให้เห็นการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

พูดง่ายๆ คือ ไม่ใช่วิจัยลอยๆ แต่แก้ปัญหาจริงครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องคนนึง ทำ Action Research แต่เขียนเหมือน Experimental Research เป๊ะๆ
ผลคือ…อาจารย์ตีกลับครับ 😅

ปัญหาที่เจอบ่อยคือ

• ไม่เขียน Reflection ให้ชัด
• ไม่มีการวน Cycle
• เขียนเหมือนทำครั้งเดียวจบ

เทคนิคลับของพี่คือ

👉 ให้เขียน Reflection แบบ “เล่าเรื่อง” มากขึ้น ไม่ใช่แค่รายงานตัวเลขครับ

อาจารย์ชอบเห็นกระบวนการคิด มากกว่าตารางสวยๆ อย่างเดียวครับ

Summary

• การวิจัยปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTaggart (1988) เน้นการแก้ปัญหาจริง
• มี 4 ขั้นตอนหลัก: วางแผน → ปฏิบัติ → สังเกต → สะท้อนผล
• ทำเป็นวงจร (Cycle) เพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
• จุดสำคัญคือ Reflection ต้องเขียนให้เห็นการเรียนรู้ครับ

น้องๆ ทำความเข้าใจตรงนี้ได้ รับรองเขียนงานได้มั่นใจขึ้นเยอะครับ ✌️

“Action Research เขียนแล้วโดนตีกลับ? ให้พี่ช่วยวางโครง–แก้–ตรวจงานวิจัยจนผ่านครับ”

FAQ คำถามที่พบบ่อย