น้องๆ เคยไหมครับ
วิเคราะห์ SPSS เสร็จแล้ว อาจารย์วงแดงยับ
ไม่ใช่เพราะไม่เก่งนะครับ แต่เพราะ พลาดจุดเล็กๆ ที่ไม่มีใครบอก

พี่เห็นเคสแบบนี้มา 15 ปีเต็ม
ข้อมูลมี ✔ แบบสอบถามครบ ✔ แต่ผลวิเคราะห์ “ใช้ไม่ได้” ❌

บทความนี้ พี่จะพาน้องๆ มาดู
👉 7 วิธีวิเคราะห์ SPSS ที่ช่วยป้องกันข้อผิดพลาด และตรวจสอบข้อมูลได้เร็วขึ้น
อ่านจบ เอาไปใช้ได้ทันที ลดโอกาสโดนแก้ซ้ำเป็นสิบรอบครับ

1️⃣ ตรวจ Missing Value ก่อนเสมอ (อย่าข้ามเด็ดขาดครับ)

พี่เจอบ่อยมาก…
ข้อมูลหาย 1–2 ช่อง แต่ดันทดสอบ T-test / Regression ต่อเลย

พี่แนะนำว่า

• ใช้ Analyze → Descriptive → Frequencies
• เช็กว่า Missing กี่ %
  ถ้าเกิน 5% ต้องคิดแล้วครับ ว่าจะลบหรือแทนค่า

จำไว้เลยครับ:
SPSS ไม่เตือน แต่กรรมตามทันแน่นอน

2️⃣ เช็กระดับตัวแปร (Scale / Ordinal / Nominal) ให้ถูก

คำถามคลาสสิกของมือใหม่

“ใช้สถิติอะไรดีครับพี่?”

คำตอบคือ
👉 ดู ระดับตัวแปรก่อนเสมอ

• Likert 5 ระดับ = Scale (ส่วนใหญ่)
• เพศ = Nominal
• ระดับการศึกษา = Ordinal

ถ้าเลือกผิด
ผลสถิติ “สวยแต่ผิด” ครับ

3️⃣ ดู Outlier ก่อนวิเคราะห์ (ตัวเดียวทำงานพังทั้งกอง)

ข้อมูล 1 แถว อาจทำให้ Mean เพี้ยนทั้งชุด

พี่ใช้บ่อยมาก:

• Explore → Boxplot
• หรือดู Z-score (> ±3 ระวังครับ)

Outlier ไม่ใช่ศัตรู
แต่ถ้าไม่รู้ว่ามี = ปัญหาแน่นอนครับ

4️⃣ ทดสอบ Normality ก่อนเลือกสถิติ

หลายคนข้ามขั้นนี้
แล้วไปใช้ Parametric test แบบมั่นใจเต็มร้อย

พี่เตือนเลยครับ

• ใช้ Shapiro-Wilk / Kolmogorov-Smirnov
• ดู Histogram + Q-Q Plot คู่กัน

ข้อมูลไม่ปกติ
แต่ยังดื้อใช้ T-test = เสี่ยงโดนทักแรงครับ

5️⃣ เช็ก Reliability ก่อนใช้แบบสอบถามทุกครั้ง

Cronbach’s Alpha < 0.70
ยังไม่ผ่านนะครับน้องๆ

พี่แนะนำว่า:

• Analyze → Scale → Reliability
• ดู Item-Total Correlation ด้วย
  บางข้อควรตัดออก งานจะดีขึ้นทันทีครับ

⚡ ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ
หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ
ที่พี่ดูแลตั้งแต่ข้อมูลดิบจนผ่านสอบ
ทักหาพี่ได้เลยนะครับ ไม่ทิ้งงาน ไม่หายแน่นอนครับ 😊

6️⃣ อ่าน Output เป็น ไม่ใช่ดูแค่ Sig.

Sig. < .05 ไม่ได้แปลว่าจบครับ

พี่อยากให้น้องๆ ดู:

• ค่า Mean / SD
• Effect Size (ถ้ามี)
• ตารางไหนเอาไปเขียนบทที่ 4 ได้จริง

อาจารย์ดูออกครับ
ว่าเรา “เข้าใจ” หรือ “ก๊อปผลมาแปะ”

7️⃣ ตรวจซ้ำด้วย Descriptive ทุกครั้งก่อนส่ง

ก่อนส่งงาน
พี่จะย้อนกลับไปดู Descriptive เสมอ

ถามตัวเองง่ายๆ:

• ค่าเฉลี่ยสมเหตุสมผลไหม?
• SD แปลกไหม?
• จำนวนกลุ่มตรงกับบทที่ 3 ไหม?

วิธีนี้ช่วยพี่รอดมาแล้วไม่รู้กี่รอบครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอเคสหนึ่ง
น้องวิเคราะห์ SPSS ถูกหมดทุกขั้น
แต่ ลืมเช็ก Missing Value

ผลคือ Regression เพี้ยน
โดนให้อาจารย์ถามหน้าโต๊ะสอบว่า

“ข้อมูลชุดนี้ เช็กคุณภาพหรือยัง?”

ตั้งแต่นั้นมา พี่สอนลูกศิษย์ทุกคนว่า

SPSS ไม่ใช่แค่กดเป็น แต่ต้องรับผิดชอบผลที่ออกมาด้วยครับ

✅ จำแค่นี้ งานไม่พังครับ

• ตรวจข้อมูลก่อนวิเคราะห์เสมอ
• เลือกสถิติให้ตรงระดับตัวแปร
• อ่าน Output ให้เป็น ไม่ใช่ดูแค่ Sig.
• ตรวจซ้ำก่อนส่งทุกครั้ง

ทำครบ 7 ข้อนี้
งานวิจัยน้องจะดู “มืออาชีพ” ขึ้นทันทีครับ 💪

“วิเคราะห์ SPSS แล้วไม่มั่นใจ?
ให้พี่ช่วยตรวจ-ช่วยทำ จนกว่าจะผ่านครับ | ปรึกษาฟรี”