อ่านผล Pearson ผิด ชีวิตวิจัยเปลี่ยน 😅

น้องๆ เคยไหมครับ เปิดผล SPSS มาแล้วเจอ Pearson’s correlation ค่า r ติดลบ แถมยัง p < 0.05 อีก
ใจแวบแรกคือ “เฮ้ย! ผลมีนัยสำคัญแล้ว!” แต่พอจะเขียนอภิปรายผล… งงเป็นไก่ตาแตก 🤯

ไม่ต้องห่วงครับ บทความนี้พี่จะพาน้องๆ แกะความหมายของ
“ค่า r ติดลบ แต่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05”
แบบเข้าใจจริง เขียนได้จริง และไม่โดนอาจารย์วงแดงครับ

Pearson’s Correlation (r) คืออะไรกันแน่?

พี่ขออธิบายแบบบ้านๆ ก่อนนะครับ

ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson’s correlation: r)
ใช้วัด ทิศทางและความสัมพันธ์เชิงเส้น ระหว่างตัวแปร 2 ตัว

ค่า r จะอยู่ระหว่าง -1 ถึง +1 โดยมีความหมายหลักๆ แบบนี้ครับ

• r = +1 👉 ความสัมพันธ์เชิงบวกสมบูรณ์
  ตัวแปรหนึ่งเพิ่ม อีกตัวเพิ่มตามครับ
• r = -1 👉 ความสัมพันธ์เชิงลบสมบูรณ์
  ตัวแปรหนึ่งเพิ่ม อีกตัวลดครับ
• r = 0 👉 ไม่สัมพันธ์กันเลย

สรุปง่ายๆ คือ
👉 เครื่องหมายบอก “ทิศทาง”
👉 ขนาดตัวเลขบอก “ความแรง”
แค่นี้ก่อน อย่าเพิ่งรีบตีความลึกครับ

แล้ว “r ติดลบ” แปลว่าอะไรในงานวิจัย?

ถ้า ค่า r ติดลบ
พี่แปลให้ตรงๆ คือ

“เมื่อ X เพิ่มขึ้น Y มีแนวโน้มลดลง”

เช่น

• ชั่วโมงนอน ↑ → จำนวนวันที่ป่วย ↓
• ความเครียด ↑ → ความพึงพอใจ ↓

แต่‼️ r ติดลบ ≠ มีนัยสำคัญเสมอไป
ตรงนี้แหละที่น้องๆ พลาดกันบ่อยครับ

p-value < 0.05 สำคัญยังไง?

ค่า p-value คือ ตัวบอกว่า

“ความสัมพันธ์ที่เห็นนี่ เกิดจากความบังเอิญไหม?”

ถ้า

• p < 0.05 👉 มีนัยสำคัญทางสถิติ
• p ≥ 0.05 👉 ยังสรุปไม่ได้

ดังนั้น
✅ r ติดลบ + p < 0.05
แปลว่า

“มีความสัมพันธ์เชิงลบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ”

พูดง่ายๆ คือ
ไม่ใช่ฟลุ๊ค ไม่ใช่เดา และเอาไปอภิปรายผลได้ครับ

ตัวอย่างที่นักวิจัยชอบออกสอบ 📊

ตัวอย่างที่ 1

• r = -0.30
• p = 0.02

ความหมายคือ
👉 เวลาเรียนยิ่งมาก คะแนนสอบยิ่งลด (ในกลุ่มตัวอย่างนี้)
👉 และความสัมพันธ์นี้ มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ครับ

⚠️ อย่าเพิ่งตกใจว่า “เรียนมากแล้วโง่ลง”
ต้องดูบริบท เช่น ความเหนื่อยล้า วิธีเรียน หรือกลุ่มตัวอย่างด้วยนะครับ

ตัวอย่างที่ 2

• r = -0.50
• p = 0.001

แปลได้หล่อๆ ว่า
👉 ชั่วโมงนอนมากขึ้น จำนวนวันที่ป่วยลดลง
👉 ความสัมพันธ์อยู่ในระดับปานกลางถึงค่อนข้างสูง
👉 และมีนัยสำคัญทางสถิติสูงมากครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูให้ตั้งแต่ SPSS → แปลผล → เขียนอภิปราย จนผ่านจริงครับ

มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี) 💡

พี่เจอเคสนี้ประจำครับ
นักศึกษาชอบเขียนว่า

“พบความสัมพันธ์เชิงลบอย่างมีนัยสำคัญ แสดงว่า X เป็นสาเหตุของ Y”

❌ ผิดเต็มๆ ครับ

Correlation ≠ Causation
สหสัมพันธ์บอกแค่ “ไปด้วยกัน” ไม่ได้บอกว่า “ทำให้เกิด”

เทคนิคลับของพี่คือ
👉 ใช้คำว่า

• “มีความสัมพันธ์”
• “มีแนวโน้ม”
• “สอดคล้องกับงานวิจัยของ…”

อาจารย์เห็นแล้วสบายใจ งานผ่านง่ายขึ้นเยอะครับ 😄

สรุปให้จำง่ายๆ 🧠

• ค่า r ติดลบ = ความสัมพันธ์เชิงลบ
• ค่า p < 0.05 = มีนัยสำคัญทางสถิติ
• ต้องแปล ทิศทาง + ความแรง + นัยสำคัญ ควบคู่กัน
• ห้ามสรุปเหตุ-ผล ถ้าเป็นแค่ Pearson’s correlation ครับ

เข้าใจตรงนี้ งานวิจัยของน้องจะดูโปรขึ้นอีกระดับแน่นอนครับ

“อ่านค่า r ผิด งานวิจัยอาจไม่ผ่าน! ให้พี่ช่วยวิเคราะห์ SPSS และแปลผลแบบอาจารย์ถูกใจครับ”

FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก