น้องๆ เคยไหมครับ เขียนงานวิจัยไปตั้งหลายหน้า แต่โดนคอมเมนต์กลับมาสั้นๆ ว่า

“อธิบายการสร้างเครื่องมือวิจัยไม่ชัด”

อ่านแล้วใจหวิวเหมือนเกรดจะร่วงใช่ไหมครับ 😅
จริงๆ ไม่ใช่ว่าน้องทำไม่เป็นนะ แต่ เขียนไม่ตรงจุดที่กรรมการอยากเห็น มากกว่าครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไล่ทีละขั้น ว่า
👉 ต้องอธิบายการสร้างเครื่องมือวิจัยอย่างไร
👉 เขียนแบบไหนอาจารย์อ่านแล้วพยักหน้า
👉 จุดไหนที่พลาดกันบ่อยสุด

อ่านจบ เอาไปใช้ได้ทันทีครับ 👍

การสร้างเครื่องมือวิจัย คืออะไร

พูดง่ายๆ แบบพี่สอนน้องนะครับ
การสร้างเครื่องมือวิจัย คือ การออกแบบสิ่งที่เราใช้ “เก็บข้อมูล” จากกลุ่มตัวอย่าง เช่น

• แบบสอบถาม
• แบบสัมภาษณ์
• แบบสังเกตพฤติกรรม

หน้าที่ของเครื่องมือคือ วัดให้ตรงสิ่งที่เราศึกษา ไม่ใช่วัดมั่ว วัดกว้าง หรือวัดคนละเรื่องครับ

ขั้นตอนการอธิบายการสร้างเครื่องมือวิจัย

1️⃣ เริ่มจากวัตถุประสงค์การวิจัยก่อน

พี่แนะนำว่า อย่าเพิ่งกระโดดไปเขียนแบบสอบถามครับ
ให้บอกก่อนว่า

• งานวิจัยนี้ต้องการวัดอะไร
• ตัวแปรอะไรบ้าง

จากนั้นค่อยบอกว่า เครื่องมือวิจัยถูกสร้างขึ้นเพื่อรองรับวัตถุประสงค์เหล่านี้ ครับ

2️⃣ เลือกประเภทเครื่องมือให้เหมาะกับคำถามวิจัย

ตรงนี้อาจารย์ดูเยอะมากนะครับ
ตัวอย่างเช่น

• ถ้าอยากรู้ “ความคิดเห็น/ทัศนคติ” → ใช้แบบสอบถาม
• ถ้าอยากรู้ “ประสบการณ์เชิงลึก” → ใช้แบบสัมภาษณ์

เขียนให้ชัดว่า เลือกเครื่องมือนี้เพราะอะไร ไม่ใช่เลือกเพราะเพื่อนใช้ครับ 😄

3️⃣ อธิบายโครงสร้างเครื่องมือแบบเป็นขั้นเป็นตอน

อย่าเขียนลอยๆ ว่า “เป็นแบบสอบถาม” แล้วจบนะครับ

พี่แนะนำให้เขียนแบบนี้

• เครื่องมือแบ่งออกเป็นกี่ตอน
• แต่ละตอนวัดอะไร
• ใช้คำถามแบบปลายเปิด หรือปลายปิด
• ใช้มาตราส่วนใด (เช่น Likert Scale 5 ระดับ)

เขียนแค่นี้ อาจารย์เห็นภาพทันทีครับ 👍

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูให้เป็นรายเคส ไม่ใช่ก๊อปงานใครแน่นอนครับ

4️⃣ การทดสอบนำร่อง (Pilot Test) ห้ามข้ามเด็ดขาด

อันนี้คือด่านที่หลายคนลืม แล้วโดนทักแรงครับ

ต้องเขียนให้ชัดว่า

• นำเครื่องมือไปทดลองใช้กับใคร
• จำนวนกี่คน
• เพื่อดูความชัดเจนของคำถาม และเวลาที่ใช้

ไม่ต้องยาว แต่ต้องมีครับ ไม่งั้นอาจารย์จะถามทันที 😅

5️⃣ การตรวจสอบความเที่ยงและความตรง

ปิดท้ายให้ดูเป็นงานวิชาการขึ้นมาทันทีครับ

• ความเที่ยง (Reliability): เครื่องมือให้ผลสม่ำเสมอหรือไม่
• ความตรง (Validity): วัดตรงตามสิ่งที่ต้องการหรือเปล่า

ถ้าเป็นแบบสอบถามเชิงปริมาณ
พี่แนะนำให้พูดถึงการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ หรือค่า Alpha ไว้ด้วยครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องคนนึง ทำวิจัยดีมาก เนื้อหาดี ข้อมูลแน่น
แต่ “สอบไม่ผ่านรอบแรก” เพราะเขียนเครื่องมือวิจัยแค่ 5 บรรทัดครับ

พอพี่ช่วยปรับ

• แยกขั้นตอนชัด
• ใส่เหตุผลการเลือกเครื่องมือ
• เพิ่ม Pilot Test

สอบผ่านทันทีครับ 🎉
จำไว้เลยนะน้องๆ เครื่องมือวิจัยคือหัวใจ ไม่ใช่ภาคผนวก ครับ

สรุปสั้นๆ ให้จำง่าย

• การอธิบายการสร้างเครื่องมือวิจัย ต้องเขียนเป็นขั้นตอน
• เชื่อมโยงกับวัตถุประสงค์การวิจัยเสมอ
• ต้องมีโครงสร้างเครื่องมือ + การทดสอบ + ความน่าเชื่อถือ
• เขียนให้ “อาจารย์เห็นภาพ” ไม่ใช่เขียนให้ยาวครับ

“เขียนเครื่องมือวิจัยไม่ผ่านสักที? ให้พี่ช่วยดูให้ครบ จบ และตรงจุด ปรึกษาฟรีครับ”

FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก