น้องๆ เคยไหมครับ… เขียนเป้าหมายการวิจัยอย่างตั้งใจ คิดว่า “โอเคแล้วล่ะ”
แต่พอส่งอาจารย์หรือกรรมการปุ๊บ โดนถามกลับว่า

“แล้วงานนี้… ใครได้ประโยชน์?”

จบเลยครับ 🥲
ปัญหานี้พี่เจอบ่อยมากในรอบ 15 ปีที่ช่วยดูงานวิจัยให้ทั้งปริญญาตรี โท เอก

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ มาคุยแบบพี่สอนน้องว่า
ทำไมการจัดเป้าหมายการวิจัยให้สอดคล้องกับความต้องการและความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียถึงสำคัญระดับชีวิตงานวิจัย
และถ้าทำถูก… งานจะ “ผ่านง่าย ใช้ได้จริง และมีคนอยากเอาไปใช้ต่อ” ครับ

เป้าหมายการวิจัย = หัวใจ ไม่ใช่แค่พิธีการ

1. เป้าหมายไม่ตรง = งานไม่เกี่ยว (อันนี้เจ็บแต่จริงครับ)

พี่ขอพูดตรงๆ แบบพี่ชายนะครับ
งานวิจัยที่ ไม่ตอบโจทย์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ต่อให้สถิติสวยแค่ไหน ก็มีโอกาสโดนมองว่า

“ทำไปทำไม?”

ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) อาจเป็น

• ผู้ใช้ผลวิจัย
• ชุมชน
• องค์กร
• หน่วยงานนโยบาย

ถ้าเรา “ลองดูนะ” ว่าเขาคาดหวังอะไร แล้วเอามาออกแบบเป้าหมายตั้งแต่ต้น
งานจะดู มีคุณค่า มีเหตุผล และมีที่ยืน ทันทีครับ

2. เป้าหมายที่ดี = สร้างโอกาสให้งานถูกนำไปใช้จริง

พี่แนะนำว่า อย่าคิดแค่ว่า

“อาจารย์จะโอเคไหม”

แต่ให้คิดเพิ่มว่า

“คนที่ได้รับผลกระทบจากงานนี้ เขาจะเอาไปใช้ต่อยังไง?”

เมื่อเป้าหมายการวิจัยสอดคล้องกับความต้องการและความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

• งานจะดู เกี่ยวข้องกับโลกจริง
• มีโอกาสถูกอ้างอิง
• และถูกนำไปใช้ต่อมากขึ้นครับ

3. งานวิจัยที่ดี ต้องสร้างความไว้ใจ ไม่ใช่แค่ข้อมูล

อีกเรื่องที่หลายคนมองข้ามคือ ความสัมพันธ์ระหว่างนักวิจัยกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

การเปิดใจฟัง
การเคารพมุมมอง
และการตั้งเป้าหมายที่ไม่เอาเปรียบใคร

สิ่งเหล่านี้ช่วยสร้าง

• ความไว้วางใจ
• ความร่วมมือ
• และลดปัญหาด้านจริยธรรมแบบไม่รู้ตัวครับ

⚡

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

4. เป้าหมายสอดคล้อง = งานวิจัยมีจริยธรรมโดยอัตโนมัติ

พี่พูดเสมอว่า

“จริยธรรม ไม่ได้เริ่มตอนขอ Ethics แต่เริ่มตอนตั้งเป้าหมาย”

เมื่อเราคิดถึงความต้องการและความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตั้งแต่แรก

• เราจะไม่ละเมิดสิทธิใครโดยไม่ตั้งใจ
• งานจะโปร่งใส ตรวจสอบได้
• และน้องๆ จะอธิบายงานได้อย่างมั่นใจครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจองานโทเล่มหนึ่ง เป้าหมายเขียนสวยมาก
แต่ ไม่พูดถึงหน่วยงานที่ต้องใช้ผลวิจัยเลย

กรรมการถามแค่คำถามเดียว

“แล้วหน่วยงานนี้ เขาอยากได้อะไร?”

นักศึกษานิ่ง…
สุดท้ายต้องกลับไปเขียนใหม่ทั้งบทที่ 1

บทเรียนคือ
👉 เป้าหมายที่ดี ไม่ใช่เป้าหมายที่เราชอบ
👉 แต่คือเป้าหมายที่ “คนที่เกี่ยวข้อง” เห็นแล้วพยักหน้าครับ

สรุปให้เลย (เอาไปใช้ได้ทันทีครับ)

• เป้าหมายการวิจัยต้องสอดคล้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
• ช่วยให้งานมีความเกี่ยวข้อง ใช้ได้จริง
• สร้างความไว้วางใจและความร่วมมือ
• และทำให้งานวิจัยมีจริยธรรมอย่างเป็นธรรมชาติครับ

น้องๆ ทำตรงนี้ได้ งานจะเดินง่ายขึ้นเยอะจริงๆ ครับ

 “เป้าหมายวิจัยยังไม่ชัด? กลัวไม่ผ่าน? ให้พี่ช่วยดูให้ตั้งแต่ต้น ปรึกษาฟรีครับ”

FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก