ในการวิเคราะห์ ANOVA นั้น มีความแปรปรวนอยู่ 2 ประเภทหลักๆ คือ ระหว่างกลุ่ม (Between-groups) และ ภายในกลุ่ม (Within-groups) ซึ่งมีความหมายดังนี้:

1. ระหว่างกลุ่ม:

• หมายถึง ความแปรปรวนของค่าเฉลี่ยระหว่างกลุ่มตัวอย่างต่างๆ
• อธิบายได้ด้วยตัวแปรที่ศึกษาวิจัย เช่น อายุ เพศ สถานภาพ อาชีพ ระดับการศึกษา รายได้ เป็นต้น
• แสดงให้เห็นว่าแต่ละกลุ่มมีความแตกต่างกันมากน้อยแค่ไหน
• คำนวณจากค่า Mean Square (MS) ของ Between groups

2. ภายในกลุ่ม:

• หมายถึง ความแปรปรวนของค่าข้อมูลภายในกลุ่มตัวอย่างแต่ละกลุ่ม
• แสดงให้เห็นว่าข้อมูลภายในกลุ่มมีความกระจายตัวมากน้อยแค่ไหน
• ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยตัวแปรที่ศึกษาวิจัย
• คำนวณจากค่า Mean Square (MS) ของ Within groups

การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม กับ ภายในกลุ่ม:

• ระหว่างกลุ่ม: เน้นไปที่ความแตกต่างของค่าเฉลี่ยระหว่างกลุ่ม
• ภายในกลุ่ม: เน้นไปที่ความแปรปรวนของข้อมูลภายในกลุ่ม

การใช้ผลลัพธ์:

• ค่า F: เปรียบเทียบความแปรปรวนระหว่างกลุ่ม กับ ภายในกลุ่ม เพื่อดูว่าความแตกต่างของค่าเฉลี่ยระหว่างกลุ่มมีนัยสำคัญทางสถิติหรือไม่
• ค่า p-value: บ่งบอกความน่าจะเป็นที่จะพบค่า F ที่มากกว่าค่า F ที่คำนวณได้

สรุป:

• ระหว่างกลุ่ม และ ภายในกลุ่ม เป็น 2 องค์ประกอบหลักในการวิเคราะห์ ANOVA
• ช่วยให้เข้าใจความแตกต่างของค่าเฉลี่ยระหว่างกลุ่ม และ ความแปรปรวนของข้อมูลภายในกลุ่ม
• นำไปสู่การสรุปผลการวิจัยที่มีความแม่นยำ