น้องๆ เคยเป็นแบบนี้ไหมครับ…

แจกแบบสอบถามไปแล้ว
เก็บข้อมูลมาครบ…หรือคิดว่าครบ 😅
พอจะเริ่มวิเคราะห์จริงๆ กลับเริ่มงงว่า

• ข้อมูลใช้ได้ไหม
• ต้องเริ่มตรงไหน
• วิเคราะห์ออกมาแล้วตอบโจทย์อาจารย์หรือเปล่า

พี่บอกตรงๆ เลยครับ การวิเคราะห์แบบสอบถามงานวิจัย เป็นด่านปราบเซียน ถ้าพลาดตรงนี้
👉 บทที่ 4 จะพัง
👉 วัตถุประสงค์ตอบไม่ได้
👉 สอบเค้าโครงหรือสอบเล่ม มีสิทธิ์โดนแก้ยับครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไล่ตั้งแต่ขั้นตอนจริงที่ต้องทำ ไปจนถึงปัญหาที่เจอบ่อย พร้อมแนวทางแก้แบบคนทำงานวิจัยจริงครับ

---

วิเคราะห์แบบสอบถามงานวิจัย ต้องเข้าใจก่อนว่า “ไม่ได้มีแค่กด SPSS”

หลายคนเข้าใจผิดนะครับ คิดว่า

“วิเคราะห์แบบสอบถาม = เปิด SPSS แล้วกดๆ”

พี่ขอเบรกก่อนเลยครับ ❌
จริงๆ แล้วมันต้องผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก ที่ข้ามไม่ได้เด็ดขาด คือ

รวบรวม → จำแนก → วิเคราะห์

ถ้าพลาดขั้นไหนขั้นหนึ่ง ผลวิเคราะห์จะเพี้ยนทันทีครับ

---

ขั้นตอนที่ 1 : รวบรวมข้อมูลให้ “พร้อมใช้จริง” ก่อนครับ

ขั้นตอนนี้ดูเหมือนง่าย แต่พี่บอกเลยว่า พลาดกันเยอะที่สุด

พี่แนะนำให้น้องๆ ตรวจเช็ก 3 เรื่องนี้ก่อนเลยครับ

• แบบสอบถามตอบครบทุกข้อไหม
• จำนวนกลุ่มตัวอย่างครบตามที่กำหนดหรือเปล่า
• มีคำตอบมั่วๆ หรือเว้นว่างผิดปกติไหม

เพราะถ้าข้อมูล

• ขาด
• ไม่ครบ
• หรือจำนวนไม่ถึง

ผลที่ตามมาคือ
👉 วิเคราะห์คลาดเคลื่อน
👉 ตอบสมมติฐานไม่ได้
👉 งานวิจัย “ไม่ตรงวัตถุประสงค์” ครับ

พี่ขอย้ำแรงๆ ตรงนี้นะครับ
ข้อมูลไม่ดี = วิเคราะห์เก่งแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้

---

ขั้นตอนที่ 2 : จำแนกและคีย์ข้อมูลลง SPSS อย่างมีระบบ

เมื่อข้อมูลพร้อมแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการ
👉 คีย์ข้อมูล
👉 ตั้งรหัสตัวแปร
👉 กำหนดค่าในโปรแกรม SPSS

จุดนี้แหละครับที่มือใหม่มักพลาด เช่น

• ตั้งค่าตัวแปรผิด
• ใส่ระดับการวัดไม่ตรง
• ใช้สถิติไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์

พี่แนะนำว่า ก่อนกดวิเคราะห์ ลองถามตัวเองก่อนครับ

“ตัวแปรนี้ เราอยากรู้อะไร?”
“ข้อมูลแบบนี้ ควรใช้สถิติอะไร?”

ถ้าไม่แน่ใจ อย่าฝืนกดมั่วนะครับ เพราะ SPSS ไม่ผิด แต่มนุษย์กดผิดเอง 😅

---

⚡ พี่ขอแทรกตรงนี้นิดหนึ่งครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

---

ขั้นตอนที่ 3 : วิเคราะห์และ “แปลผล” ให้เป็นภาษางานวิจัย

หลายคนวิเคราะห์ได้แล้ว แต่ติดกับดักตรงนี้ครับ
👉 ดูตารางเป็น แต่ “เขียนไม่เป็น”

การวิเคราะห์แบบสอบถามงานวิจัยที่ดี ต้องทำได้ 2 อย่าง

1. อ่านผลสถิติให้เข้าใจ
2. เขียนอธิบายผลให้ตอบโจทย์งานวิจัย

ไม่ใช่แค่รายงานค่าเฉลี่ย ค่า Sig. แล้วจบ
แต่ต้องเชื่อมโยงกับ

• วัตถุประสงค์
• สมมติฐาน
• และแนวคิดทฤษฎีครับ

พี่แนะนำว่า ให้คิดเหมือนเล่าเรื่อง

“ข้อมูลนี้กำลังบอกอะไรเรา?”

ถ้าน้องเข้าใจตรงนี้ งานบทที่ 4 จะเขียนง่ายขึ้นเยอะครับ

---

2 ปัญหา + 1 ข้อจำกัด ที่พี่เจอบ่อยมาก (และทำให้งานพัง)

❌ ปัญหาที่ 1 : ข้อมูลไม่ครบ เพราะกลุ่มตัวอย่างไม่อยากตอบ

สาเหตุหลักๆ คือ

• ชี้แจงวัตถุประสงค์ไม่ชัด
• คำถามดูละเมิดความเป็นส่วนตัว
• แบบสอบถามยาวเกินไป

ผลคือได้ข้อมูลไม่ครบ หรือไม่ตรงความจริง
พี่แนะนำว่า ควรออกแบบแบบสอบถามให้
👉 ชัด
👉 สั้น
👉 และเป็นมิตรครับ

---

❌ ปัญหาที่ 2 : คำถามกำกวม ทำให้ผลวิเคราะห์เพี้ยน

คำถามที่

• วกวน
• ใช้ศัพท์ไม่ชัด
• หรือสะกดผิด

จะทำให้ผู้ตอบ “เข้าใจไม่ตรงกัน”
ผลคือข้อมูลที่ได้มีอคติ และตีความผิดครับ

พี่แนะนำว่า ก่อนใช้จริง
👉 ให้ทดลองแจก (Pilot Test) ก่อนเสมอครับ

---

⏰ ข้อจำกัดสำคัญที่สุด : เวลา

พี่ขอพูดตรงๆ เลยนะครับ
งานวิเคราะห์แบบสอบถาม ต้องใช้เวลา

ถ้ากระชั้นชิดเกินไป

• ตรวจข้อมูลไม่ทัน
• วิเคราะห์ไม่รอบคอบ
• เขียนผลแบบรีบๆ

สุดท้ายจะย้อนกลับมาแก้งานหนักกว่าเดิมครับ

พี่แนะนำว่า วางแผนเผื่อเวลาไว้เสมอ
เพราะงานวิจัย “พลาดได้ แต่ไม่ควรพลาดซ้ำ” ครับ

---

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอเคสหนึ่งครับ
น้องเก็บแบบสอบถามมาได้ครบตามจำนวนเป๊ะ
แต่…
👉 คำถาม 3 ข้อ ตั้งผิดระดับการวัด

ผลคือ

• ต้องวิเคราะห์ใหม่ทั้งหมด
• แก้บทที่ 4
• และย้อนกลับไปแก้บทที่ 3 อีกครับ

พี่อยากให้น้องจำไว้เลยนะครับ
การวิเคราะห์ที่ดี เริ่มตั้งแต่การออกแบบแบบสอบถาม
ไม่ใช่รอแก้ตอนเปิด SPSS ครับ

---

สรุปแบบพี่สรุปให้น้องๆ ครับ

• วิเคราะห์แบบสอบถาม ต้องทำเป็นขั้นตอน
• ข้อมูลต้องพร้อมก่อนกดวิเคราะห์
• SPSS เป็นแค่เครื่องมือ คนใช้ต้องเข้าใจ
• วางแผนเวลาให้ดี จะลดการแก้งานซ้ำครับ

ถ้าน้องรู้สึกว่างานเริ่มหนัก พี่อยู่ตรงนี้เสมอครับ 😊

วิเคราะห์แบบสอบถามไม่ผ่าน? ให้พี่ช่วยดู SPSS และแปลผลให้ตรงโจทย์ ปรึกษาฟรีครับ

FAQ : คำถามยอดฮิตเรื่องการวิเคราะห์แบบสอบถาม