น้องๆ เคยไหมครับ…ทำสื่อการสอนอยู่ดีๆ
อยู่ๆ ก็เริ่มเหงื่อตก 😅
“เอ๊ะ รูปนี้เอามาจาก Google ได้ไหม?”
“วิดีโอนี้เปิดในห้องเรียนจะโดนไหม?”

พี่บอกเลยครับ เรื่อง ลิขสิทธิ์ นี่แหละ เป็นกับดักที่ครูทำวิจัยเจอบ่อยมากครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ มาดูแบบเข้าใจง่ายๆ ว่า
👉 สร้างสื่อการเรียนการสอนงานวิจัยครูยังไงให้ปลอดภัย ไม่เสี่ยงโดนร้องเรียนครับ

1. ใช้สื่อ “สาธารณสมบัติ” ปลอดภัยสุดครับ

ถ้าน้องๆ อยากชัวร์แบบไม่ต้องลุ้น
พี่แนะนำว่าให้ใช้เนื้อหาที่เป็น Public Domain ครับ

พูดง่ายๆ คือ “ของที่ทุกคนใช้ได้ฟรี” เช่น

• งานที่ลิขสิทธิ์หมดอายุแล้ว
• เอกสารราชการบางประเภท
• หนังสือหรือภาพเก่ามากๆ

แบบนี้ใช้ได้สบายใจครับ

2. ใช้ Creative Commons (CC) ทางลัดของครูยุคใหม่ครับ

อีกวิธีที่ฮิตมากคือใช้สื่อที่มีใบอนุญาต Creative Commons ครับ

มันคือระบบที่เจ้าของอนุญาตให้เราใช้ได้
แต่ต้องดูเงื่อนไขนิดนึง เช่น

• ต้องให้เครดิตไหม
• ใช้เชิงพาณิชย์ได้หรือเปล่า
• ดัดแปลงได้ไหม

พี่แนะนำว่าอ่านสัญลักษณ์ CC ให้เป็น แล้วชีวิตจะง่ายขึ้นครับ

3. “การใช้งานโดยชอบธรรม” (Fair Use) ใช้ได้…แต่ต้องระวังครับ

หลายคนเข้าใจผิดว่า
“ใช้เพื่อการศึกษา = ฟรีหมด” ❌

จริงๆ ไม่ใช่ครับ

Fair Use คือการใช้บางส่วนเพื่อ

• การสอน
• การวิจัย
• การวิจารณ์

แต่ต้องไม่เอามาทั้งดุ้น หรือใช้จนเจ้าของเสียประโยชน์ครับ

พี่พูดตรงๆ เลยนะครับ
Fair Use เป็นเหมือนร่มกันฝน
ไม่ได้เป็นเกราะกันฟ้อง 100% ครับ 😅

4. ให้เครดิตทุกครั้ง = มืออาชีพสุดครับ

ไม่ว่าน้องจะใช้รูป ตาราง หรือข้อความจากแหล่งไหน
สิ่งที่ต้องทำคือ

✅ ใส่อ้างอิง
✅ ระบุชื่อผู้เขียน
✅ บอกแหล่งที่มา

แค่นี้งานดูน่าเชื่อถือขึ้นแบบทันทีครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องครูท่านหนึ่งทำวิจัยในชั้นเรียนครับ
ทำสื่อ PowerPoint สวยมาก
แต่ดันเอารูปจาก Google มาใส่ทั้งชุด

สุดท้ายโดนกรรมการทักว่า
“ขอหลักฐานสิทธิ์การใช้รูปด้วยครับ”

น้องถึงกับหน้าซีดเลยครับ 😅

เทคนิคลับจากพี่คือ
👉 ทำ “แฟ้มแหล่งที่มา” เก็บไว้ตั้งแต่วันแรก
รูปนี้มาจากไหน
ใช้ CC แบบอะไร
ใส่อ้างอิงไว้เลย

งานจะผ่านแบบชิลๆ ไม่ต้องแก้ย้อนหลังครับ

สรุปแบบเข้าใจง่าย

การสร้างสื่อการเรียนการสอนงานวิจัยครูให้ไม่ติดลิขสิทธิ์ พี่ขอสรุปสั้นๆครับ

1. ใช้สื่อ Public Domain ปลอดภัยสุด
2. เลือก Creative Commons และอ่านเงื่อนไขให้ชัด
3. Fair Use ใช้ได้ แต่ต้องไม่เกินขอบเขต
4. ให้เครดิตและอ้างอิงทุกครั้ง งานดูมืออาชีพครับ

น้องๆ ทำตามนี้ รับรองไม่เสี่ยงโดนปัญหาทีหลังครับ 💪

📌 “งานวิจัยครูต้องเป๊ะ ทั้งเนื้อหาและลิขสิทธิ์! อยากทำสื่อแบบปลอดภัย ปรึกษาพี่ฟรีได้เลยครับ”

FAQ (คำถามที่เจอบ่อย)