น้องๆ เคยไหมครับ…ทำแบบสอบถามแทบตาย แจกไปครบ เก็บข้อมูลเสร็จแล้ว
อาจารย์ถามกลับคำเดียวว่า…

👉 “ตรวจค่าความเชื่อมั่นหรือยัง?”

จบเลยครับ เหมือนโดนสอบปากเปล่ากลางสายฝน 😅
วันนี้พี่จะพาน้องๆ มาทำความเข้าใจแบบง่ายที่สุดว่า
ค่าความเชื่อมั่น หรือสัมประสิทธิ์แอลฟา (Cronbach’s Alpha) คืออะไร ใช้ทำอะไร และทำไมมันถึงสำคัญมากครับ

✅ค่าความเชื่อมั่น (สัมประสิทธิ์แอลฟา) คืออะไรครับ?

พูดง่ายๆ แบบพี่สอนน้องนะครับ…

สัมประสิทธิ์แอลฟา (Cronbach’s Alpha)
คือ “ตัวเลขที่บอกว่าแบบสอบถามของเราน่าเชื่อถือแค่ไหน”

มันใช้วัดว่า…

📌 คำถามแต่ละข้อในแบบสอบถาม
วัดเรื่องเดียวกันจริงไหม? หรือถามไปคนละทิศคนละทางครับ

ถ้าแบบสอบถามดี คำถามต้องไปในแนวเดียวกัน
เหมือนทีมฟุตบอล ต้องเล่นเข้าขากัน ไม่ใช่คนหนึ่งจะยิง อีกคนจะเตะมุมครับ 😄

🎯สัมประสิทธิ์แอลฟา ใช้ทำอะไร?

พี่สรุปให้ชัดๆ ว่ามันช่วยน้องได้ 3 เรื่องหลักครับ

1) ตรวจว่าแบบสอบถาม “สอดคล้องกัน” หรือเปล่า

ถ้า Alpha สูง แปลว่า…

✅ ข้อคำถามวัดเรื่องเดียวกัน
✅ เครื่องมือมีความสม่ำเสมอ
✅ ใช้เก็บข้อมูลได้จริงครับ

แต่ถ้า Alpha ต่ำ…

❌ คำถามอาจหลุดธีม
❌ วัดคนละเรื่อง
❌ แบบสอบถามอาจโดนตีตกได้ครับ

2) ช่วยคัดข้อคำถามที่ “คุณภาพต่ำ”

บางข้อถามแล้วไม่เข้าพวก
เหมือนเพื่อนในกลุ่มที่ไม่ช่วยงานแต่ชอบส่งสติ๊กเกอร์ครับ 😂

ค่า Alpha ช่วยบอกว่า…

• ข้อไหนควรปรับ
• ข้อไหนควรตัดออก

เพื่อให้แบบสอบถามแข็งแรงขึ้นครับ

3) ใช้เป็นหลักฐานว่าเครื่องมือ “น่าเชื่อถือ”

เวลาน้องทำวิจัยด้านการศึกษา จิตวิทยา หรือสังคมศาสตร์
กรรมการจะดูเลยว่า…

📌 แบบสอบถามผ่านการตรวจความเชื่อมั่นหรือยัง?

ถ้าไม่มี = โดนถามหนักแน่นอนครับ

⚡แล้วค่า Alpha เท่าไหร่ถึงดี?

พี่ให้เกณฑ์จำง่ายๆ ครับ

• 0.90 ขึ้นไป = ดีมาก (แต่ระวังซ้ำกันเกินไป)
• 0.80 – 0.89 = ดีครับ ใช้ได้สบาย
• 0.70 – 0.79 = พอใช้ ผ่านเกณฑ์ทั่วไป
• ต่ำกว่า 0.70 = ต้องปรับแบบสอบถามแล้วครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

💡มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องคนนึงครับ ทำวิจัยเสร็จทุกอย่าง
แต่พลาดตรงเดียว…

❌ ไม่ตรวจค่าความเชื่อมั่นแบบสอบถาม

กรรมการถามว่า
“มั่นใจได้ยังไงว่าคำถามวัดได้จริง?”

สุดท้ายต้องย้อนกลับไปแก้แบบสอบถามใหม่ เสียเวลาไปเป็นเดือนครับ 😭

พี่เลยอยากฝากว่า…

📌 ตรวจ Alpha ตั้งแต่ต้น
📌 ทำ Pilot Test ก่อนแจกจริง
📌 จะช่วยให้งานน้องผ่านเร็วขึ้นแบบโคตรคุ้มครับ

✅สรุปส่งท้ายครับ

ค่าความเชื่อมั่น หรือสัมประสิทธิ์แอลฟา
คือหัวใจสำคัญของแบบสอบถามครับ

• ใช้ตรวจว่าเครื่องมือวัดได้ดีไหม
• ช่วยคัดข้อคำถามที่หลุดธีม
• ทำให้งานวิจัยดูน่าเชื่อถือและผ่านง่ายขึ้นครับ

น้องๆ ทำวิจัยเหนื่อยแล้ว อย่าให้พลาดตรงนี้นะครับ 💪

“แบบสอบถามยังไม่ผ่าน Alpha เหรอ? ให้พี่ช่วยวิเคราะห์ความเชื่อมั่น SPSS ฟรี ทัก Line ได้เลยครับ”

❓FAQ คำถามที่พบบ่อย