อ่านก่อน ไม่งั้นเสียเวลาไปครึ่งเทอมครับ 😅

น้องๆ เคยไหมครับ…
ตั้งใจทำวิจัยมาก แต่พอถึงขั้น สร้างแบบสอบถามงานวิจัย กลับเริ่มมึน
อาจารย์บอก “คำถามไม่ตรงวัตถุประสงค์”
เพื่อนบอก “แบบสอบถามยาวไป ไม่มีใครอยากตอบ”

พี่เข้าใจเลยครับ เพราะตลอด 15 ปีที่พี่ทำงานวิจัยมา ปัญหานี้เจอแทบทุกเทอม
ข่าวดีคือ… การสร้างแบบสอบถามงานวิจัย ไม่ยากอย่างที่คิดจริงๆ
บทความนี้พี่จะพาน้องไล่ทีละขั้น ตั้งแต่คิดคำถามยันได้แบบสอบถามที่ใช้ได้จริงครับ

---

การสร้างแบบสอบถามงานวิจัย คืออะไร? (เข้าใจง่ายๆ)

พูดแบบบ้านๆ เลยนะครับ
แบบสอบถามงานวิจัย = ชุดคำถามที่ใช้ดึง “ความจริง” จากกลุ่มตัวอย่าง

ไม่ว่าจะเป็น

• ข้อเท็จจริง
• ความคิดเห็น
• ความรู้สึก
• ความเชื่อ
• พฤติกรรม

ถ้าคำถามดี → ข้อมูลดี → วิเคราะห์ง่าย → บท 4 ผ่าน
แต่ถ้าคำถามพลาด → ต่อให้ SPSS เก่งแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้นะครับ

---

ขั้นที่ 1: เริ่มจาก “ปัญหา + วัตถุประสงค์” ก่อนเสมอ

พี่แนะนำว่า อย่าเพิ่งรีบตั้งคำถาม
ให้ลองถามตัวเองก่อนว่า

🔹 งานวิจัยนี้ “กำลังแก้ปัญหาอะไร?”

ตัวอย่างเคสจริงที่พี่เจอบ่อย
บริษัทหนึ่งพนักงานขาด ลา มาสายบ่อย งานไม่เดิน
คำถามคือ…

• เพราะเงินเดือนไม่คุ้ม?
• เพื่อนร่วมงานไม่โอเค?
• ไม่มีโอกาสก้าวหน้า?

ตรงนี้แหละครับคือ หัวใจของการสร้างแบบสอบถามงานวิจัย
เมื่อปัญหาชัด → วัตถุประสงค์ชัด → คำถามจะไม่หลุดกรอบ

---

ขั้นที่ 2: เลือก “ทฤษฎี” มาเป็นโครง (อย่าคิดเองล้วนๆ)

พี่แนะนำว่า อย่าคิดคำถามจากอารมณ์ล้วน
ให้ยืมแรงจาก “ทฤษฎี” มาช่วยครับ

ตัวอย่างยอดฮิต: ทฤษฎี ERG (Alderfer)

• E – Existence
  เงินเดือน โบนัส สวัสดิการ
  👉 ถามความพึงพอใจเรื่องค่าตอบแทน
• R – Relatedness
  หัวหน้า เพื่อนร่วมงาน
  👉 ถามความสัมพันธ์ในการทำงาน
• G – Growth
  ความก้าวหน้า โอกาสเลื่อนตำแหน่ง
  👉 ถามโอกาสเติบโตในองค์กร

พอมีโครงแบบนี้ การสร้างแบบสอบถามงานวิจัยจะง่ายขึ้นเยอะครับ

---

ขั้นที่ 3: ใช้มาตรวัดเดียวให้ชัด (Likert Scale)

พี่แนะนำว่า ใช้มาตรวัด 5 ระดับจะปลอดภัยสุด เช่น

• 5 = เห็นด้วยมากที่สุด
• 4 = เห็นด้วยมาก
• 3 = ปานกลาง
• 2 = เห็นด้วยน้อย
• 1 = เห็นด้วยน้อยที่สุด

อย่าเปลี่ยนรูปแบบไปมา เดี๋ยวตอนวิเคราะห์จะปวดหัวครับ 😅

---

⚡ ทางลัดสำหรับคนเวลาน้อย (พี่ขอพูดตรงๆ)

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ
หรือไม่แน่ใจว่าแบบสอบถามที่ทำ “ถูกจริงไหม”

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

---

ขั้นที่ 4: ร่างแบบสอบถาม (อย่าคิดว่าสวยก่อน)

ตอนนี้ยังไม่ต้องสวยครับ
พี่แนะนำว่า

• แยกคำถามเป็นหมวด
• เขียนให้ตรงประเด็น
• ใช้ภาษาที่ “คนธรรมดาอ่านรู้เรื่อง”

Word, Google Docs หรือเขียนมือก็ได้ ขอแค่ชัดครับ

---

ขั้นที่ 5: ตรวจ IOC (ขั้นนี้ห้ามข้าม!)

ส่งแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญอย่างน้อย 3 ท่าน
คำนวณค่า IOC

👉 มากกว่า 0.5 = ผ่าน
👉 ต่ำกว่า = ต้องแก้

ขั้นนี้ช่วยเซฟชีวิตน้องตอนสอบมากครับ พี่พูดจากประสบการณ์ตรงเลย

---

ขั้นที่ 6: Try-out และดูค่า Reliability

ทดลองกับกลุ่มใกล้เคียง ~30 คน
คำนวณค่า Reliability (เช่น Cronbach’s Alpha)

• มากกว่า 0.7 = ใช้ได้
• ต่ำกว่า = คำถามยังไม่ชัด ต้องปรับ

---

ขั้นที่ 7: ปรับและสร้างแบบสอบถามฉบับสมบูรณ์

แก้ตามผล Try-out
แล้วค่อยนำไปใช้กับกลุ่มตัวอย่างจริง
นี่แหละครับ “แบบสอบถามงานวิจัยที่พร้อมใช้งานจริง”

---

💡 มุมมองจากพี่

พี่เคยเจอน้อง ป.โท ทำแบบสอบถามยาวเกือบ 12 หน้า
ผลคือ… ผู้ตอบติ๊กมั่ว บางคนไม่อ่านคำถาม

บทเรียนคือ

แบบสอบถามที่ดี ไม่ใช่แบบที่ยาวที่สุด แต่คือแบบที่ถามตรงจุดที่สุดครับ

---

สรุปสั้นๆ ให้จำง่ายครับ

• การสร้างแบบสอบถามงานวิจัย เริ่มจากปัญหาที่ชัด
• ใช้ทฤษฎีเป็นโครง อย่าคิดลอยๆ
• ตรวจ IOC + Try-out ห้ามข้าม
• ถามให้ตรง ไม่ยาวเกิน คนถึงจะอยากตอบ

ทำตามนี้ งานวิจัยจะง่ายขึ้นจริงครับ 💪

“แบบสอบถามยังไม่มั่นใจ? ให้พี่ช่วยดู ช่วยแก้ ช่วยสร้างให้ผ่านครับ ปรึกษาฟรีที่ Line”

FAQ: คำถามที่พี่โดนถามบ่อย