น้องๆ เคยไหมครับ เปิดตำราวิจัยมาเจอคำว่า “การทดสอบสมมติฐาน” แล้วสมองเหมือนโดนปิดสวิตช์ 😵
อ่านกี่รอบก็ยังไม่เข้าใจว่า ต้องทดสอบอะไร ทดสอบยังไง แล้วผลมันเอาไปใช้ทำอะไร

ไม่ต้องเครียดครับ วันนี้พี่จะพาน้องๆ เข้าใจ “การทดสอบสมมติฐาน” แบบคนทำวิจัยจริง
ไม่ใช่ภาษาเทพ ไม่ใช่สูตรลอยๆ แต่เป็นแนวคิดที่ อาจารย์ใช้ดูว่าน้องคิดเป็นนักวิจัยหรือยัง ครับ

การทดสอบสมมติฐาน คืออะไร (พูดง่ายๆ แบบพี่)

พูดแบบบ้านๆ เลยนะครับ
การทดสอบสมมติฐาน = การเอาข้อมูลจริงมาพิสูจน์ความเชื่อของเรา

เรามี “ความคิด” หรือ “ทฤษฎี” อยู่ก่อน
จากนั้นตั้งคำถามว่า

👉 มันจริงไหมวะ?

แล้วใช้ข้อมูลมาฟันธงครับ 😄

1. ทดสอบสมมติฐาน เพื่อ “สนับสนุนหรือปฏิเสธทฤษฎี”

📌 ตัวอย่างเห็นภาพ

สมมติพี่มีทฤษฎีว่า

“ถ้าเพิ่มจำนวนเจ้าหน้าที่ตำรวจ → อาชญากรรมจะลดลง”

พี่ก็จะตั้งสมมติฐานว่า

H₁: การเพิ่มจำนวนตำรวจทำให้อาชญากรรมลดลง

จากนั้นพี่จะไปเก็บข้อมูล

• จำนวนตำรวจในแต่ละพื้นที่
• สถิติอาชญากรรมก่อน–หลังเพิ่มกำลัง

ถ้าผลออกมาว่า อาชญากรรมลดจริงอย่างมีนัยสำคัญ
👉 แปลว่า ทฤษฎีนี้มีข้อมูลสนับสนุน ครับ

แต่ถ้าไม่ลด หรือบางที่กลับเพิ่ม
👉 พี่ก็ต้องยอมรับว่า ทฤษฎีนี้อาจไม่จริง หรือยังไม่ครบตัวแปร ครับ

2. ทดสอบสมมติฐาน เพื่อ “หารูปแบบหรือความสัมพันธ์ในข้อมูล”

อันนี้โคตรเจอบ่อยในวิทยานิพนธ์ครับ

📌 ตัวอย่างคลาสสิก

น้องตั้งสมมติฐานว่า

H₁: ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับระดับรายได้

พี่ถามน้องทันทีว่า

• วัดการศึกษายังไง
• วัดรายได้แบบไหน
• ใช้ Pearson หรือ Spearman

พอทดสอบเสร็จ น้องจะได้คำตอบว่า

• มีความสัมพันธ์ไหม
• สัมพันธ์มากหรือน้อย
• เป็นบวกหรือลบ

ซึ่งตรงนี้แหละครับที่อาจารย์ชอบมาก เพราะมัน “อธิบายโลกด้วยข้อมูล” ครับ

3. ทดสอบสมมติฐาน เพื่อ “การคาดคะเนในอนาคต”

งานสายแพทย์ สาธารณสุข เภสัช เจอแน่นอนครับ

📌 ตัวอย่าง

สมมติฐานคือ

H₁: ยาชนิดใหม่ช่วยลดอาการของโรค X ได้ดีกว่ายาหลอก

พี่ก็ออกแบบการทดลอง

• กลุ่มทดลอง (ได้ยา)
• กลุ่มควบคุม (ได้ยาหลอก)
• วัดผลก่อน–หลัง

ถ้าผลชัดเจน
👉 เราสามารถ คาดการณ์การใช้ยาในอนาคต ได้
👉 ใช้เป็นหลักฐานเชิงนโยบายหรือทางคลินิกได้ครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ไม่ได้ทำแทนมั่วๆ แต่พี่ “อธิบายจนทำเองเป็น” ครับ

4. ทดสอบสมมติฐาน เพื่อ “ชี้ทางวิจัยต่อ”

อันนี้เด็กไม่ค่อยรู้ แต่อาจารย์รู้ครับ 😏

ถ้าทดสอบแล้ว

• สมมติฐาน ไม่ผ่าน
  ไม่ได้แปลว่างานล้มเหลว

แต่มันบอกว่า

“เฮ้ย… น่าจะมีตัวแปรอื่นซ่อนอยู่”

เช่น

• ปัจจัยแวดล้อม
• ตัวแปรแทรก
• วิธีวัดไม่เหมาะ

นี่แหละครับ คือจุดเริ่มต้นของงานวิจัยใหม่

5. ทดสอบสมมติฐาน เพื่อ “ใช้ตัดสินใจเชิงนโยบายหรือธุรกิจ”

📌 ตัวอย่างสายบริหาร

สมมติฐานว่า

H₁: กลยุทธ์การตลาดแบบ Influencer ทำให้ยอดขายเพิ่ม

พี่ก็เอาข้อมูลยอดขาย

• ก่อนใช้กลยุทธ์
• หลังใช้กลยุทธ์

ถ้าผลออกมาชัด
👉 ผู้บริหารตัดสินใจลงทุนต่อได้
👉 ไม่ใช่เดา ไม่ใช่ความรู้สึก แต่เป็น “หลักฐาน” ครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เจอน้องๆ ตกสอบเยอะมาก
ไม่ใช่เพราะคำนวณผิด
แต่เพราะ อธิบายไม่ได้ว่า “ทดสอบไปทำไม”

จำสูตรได้ ≠ เข้าใจสมมติฐานครับ

เคล็ดลับพี่คือ

ก่อนทดสอบทุกครั้ง ให้ถามตัวเองว่า
“ถ้าผลออกมาแบบนี้ เราจะเอาไปอธิบายอะไร”

ถ้าตอบได้ งานผ่าน 80% แล้วครับ

สรุปให้จำง่ายๆ

• การทดสอบสมมติฐาน = เอาข้อมูลมาพิสูจน์ความคิด
• ใช้เพื่อสนับสนุน/ปฏิเสธทฤษฎี
• ใช้หาความสัมพันธ์ คาดการณ์ และตัดสินใจ
• สมมติฐานไม่ผ่าน ≠ งานพัง แต่คือโอกาสเรียนรู้ครับ

“ทดสอบสมมติฐานไม่ผ่าน = ไม่จบ? ให้พี่ช่วยวางแผนงานวิจัยตั้งแต่ต้น ปรึกษาฟรีครับ”

FAQ (คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก)