น้องๆ เคยไหมครับ… ทำธุรกิจอยู่ทุกวัน ปิดงบก็ทัน ส่งภาษีก็ครบ แต่พออาจารย์หรือผู้บริหารถามว่า “ตอนนี้งานวิจัยทางการบัญชีเขาไปถึงไหนแล้ว?” เรากลับเงียบกริบ 😅

เรื่องแบบนี้พี่เจอบ่อยมากครับ โดยเฉพาะนักศึกษาปริญญาโท–เอก หรือเจ้าของกิจการที่อยากยกระดับระบบบัญชีตัวเอง แต่ไม่รู้จะเริ่มอ่านงานวิจัยจากตรงไหน

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ มาดู ตัวอย่างการวิจัยทางการบัญชีในประเทศไทย แบบเข้าใจง่าย อ่านแล้วเอาไปต่อยอดหัวข้อวิจัย หรือปรับใช้ในธุรกิจได้ทันทีครับ

1️⃣ ผลกระทบของมาตรฐาน IFRS ต่อคุณภาพรายงานการเงิน

หลายงานวิจัยในไทยศึกษาการนำมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ หรือ International Financial Reporting Standards (IFRS) มาใช้

ประเด็นหลักคือ:

• งบการเงินมีคุณภาพดีขึ้นไหม
• ความโปร่งใสเพิ่มขึ้นหรือเปล่า
• นักลงทุนเชื่อมั่นมากขึ้นหรือไม่

ผลการศึกษาส่วนใหญ่พบว่า การใช้ IFRS ทำให้การเปิดเผยข้อมูลมีความชัดเจนมากขึ้น ลดความคลุมเครือ และเพิ่มความน่าเชื่อถือของงบการเงินครับ

พูดง่ายๆ คือ “มาตรฐานสากลช่วยให้บริษัทไทยดูมืออาชีพขึ้น” นั่นเองครับ

2️⃣ พัฒนาการบัญชีสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย

ช่วงหลัง ESG มาแรงมากครับ

งานวิจัยด้าน การบัญชีสิ่งแวดล้อม ในไทยพบว่า ธุรกิจเริ่มตระหนักถึงต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม เช่น

• ค่าใช้จ่ายจัดการของเสีย
• การลดคาร์บอน
• การเปิดเผยข้อมูลด้านความยั่งยืน

แม้จะยังอยู่ในช่วงพัฒนา แต่แนวโน้มชัดเจนว่าองค์กรที่ใส่ใจเรื่องนี้จะได้เปรียบในระยะยาวครับ

3️⃣ IFRS กับผลประกอบการของบริษัทไทย

อีกประเด็นยอดฮิตคือ

“พอใช้ IFRS แล้วกำไรดีขึ้นไหม?”

งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่า บริษัทที่ปรับตัวได้ดี มักมีประสิทธิภาพทางการเงินดีขึ้น เพราะระบบบัญชีที่เข้มแข็งช่วยให้การตัดสินใจแม่นยำขึ้นครับ

แต่พี่บอกเลยว่า ไม่ใช่แค่เปลี่ยนมาตรฐานแล้วจะดีทันทีนะครับ ถ้าระบบภายในยังอ่อน ก็อาจสะดุดได้เหมือนกัน

4️⃣ บรรษัทภิบาลกับคุณภาพรายงานทางการเงิน

คำว่า “บรรษัทภิบาล” ไม่ใช่แค่ศัพท์หรูๆ ครับ

งานวิจัยในไทยพบว่า บริษัทที่มีคณะกรรมการอิสระ ระบบตรวจสอบภายในดี และมีความโปร่งใสสูง มักมีคุณภาพรายงานการเงินดีกว่า

เพราะโครงสร้างกำกับดูแลที่ดี จะช่วยลดโอกาสบิดเบือนข้อมูลครับ

5️⃣ IFRS กับการบริหารกำไร (Earnings Management)

ประเด็นนี้เข้มข้นมากครับ

งานวิจัยจำนวนหนึ่งพบว่า หลังการใช้ IFRS พฤติกรรมการบริหารกำไรลดลง เพราะมาตรฐานเข้มงวดขึ้น

แปลว่า โอกาส “แต่งตัวเลข” ลดลงตามครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย รับทำวิจัย แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

พี่ช่วยตั้งหัวข้อ ออกแบบกรอบแนวคิด วิเคราะห์สถิติ ไปจนถึงแก้ตามอาจารย์ให้ครบครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยดูแลเคสหนึ่ง เป็นนักศึกษาปริญญาโทเลือกหัวข้อ “IFRS กับผลประกอบการ”

ตอนแรกหัวข้อกว้างมากครับ ข้อมูลเก็บมั่ว ตัวแปรไม่ชัด

พี่เลยให้เขา

• จำกัดกลุ่มตัวอย่างเฉพาะบริษัทจดทะเบียน
• แยกช่วงก่อน–หลังใช้ IFRS
• ใช้ตัวชี้วัด ROA, ROE ชัดเจน

ผลคือ งานจากที่เกือบไม่ผ่าน กลายเป็นงานที่ได้คะแนนสูงมากครับ

ข้อสำคัญที่ตำราไม่ค่อยบอกคือ
👉 หัวข้อดีอย่างเดียวไม่พอ ต้องออกแบบวิธีวิจัยให้เฉียบครับ

🎯 สรุปให้เข้าใจง่าย

• ตัวอย่างการวิจัยทางการบัญชีในไทย ส่วนใหญ่เน้น IFRS บรรษัทภิบาล และบัญชีสิ่งแวดล้อม
• แนวโน้มชัดเจนว่า ความโปร่งใสและมาตรฐานสากลสำคัญมาก
• ใครทำธุรกิจหรือทำวิจัย ต้องตามให้ทันครับ

งานบัญชีไม่ใช่แค่ปิดงบให้ทัน แต่ต้องคิดเชิงกลยุทธ์ด้วยครับ

“ทำวิจัยบัญชีไม่ผ่านสักที? ให้พี่ช่วยวางโครงสร้าง วิเคราะห์ SPSS และแก้จนผ่านครับ!”

❓ FAQ: คำถามที่พบบ่อย