เปิด SPSS มาแล้วใจสั่น
ตัวเลขเต็มจอ แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน
กด Analyze ไปเรื่อย สุดท้ายอาจารย์ถามกลับว่า

“เลือกสถิติตัวนี้…เพราะอะไรครับ?”

เงียบครับ เงียบทั้งห้อง 😅

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไปดู 5 ขั้นตอนวิเคราะห์ SPSS แบบเป็นระบบ
ทำตามนี้ ลดพลาด ลดแก้ ลดโดนเรียกพบอาจารย์ได้จริงครับ

---

1️⃣ ตรวจข้อมูลก่อน อย่าเพิ่งรีบกดสถิติ

พี่ขอเตือนแรงๆ เลยนะครับ
ข้อมูลยังไม่สะอาด ห้ามวิเคราะห์เด็ดขาด

สิ่งที่น้องๆ ต้องเช็กก่อนคือ

• มีค่าขาดหาย (Missing Value) ไหม
• มีข้อมูลหลุดโลก เช่น อายุ 5 ขวบ แต่เงินเดือน 80,000 😅 หรือเปล่า

พี่แนะนำว่าให้ดู Frequency, Descriptive ก่อนเสมอครับ
ตรงนี้แหละคือด่านแรกที่หลายคนพลาด แล้วต้องกลับมาแก้งานยกชุดครับ

---

2️⃣ ล้างและแปลงข้อมูลให้พร้อมใช้งาน

ข้อมูลดิบ = ยังไม่พร้อมรบครับ

บางครั้งน้องๆ ต้อง

• เข้ารหัสตัวแปร (Coding)
• รวมคะแนน (Compute Variable)
• กลับค่าสเกล (Reverse Score)

อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็กนะครับ
เพราะถ้าพลาดตรงนี้ ผลสถิติจะ “สวยแต่ผิด” อาจารย์ดูออกทันทีครับ

---

3️⃣ เลือกสถิติให้ตรง ไม่ใช่เลือกเพราะชื่อคุ้น

อันนี้พี่เจอบ่อยมากครับ

“เพื่อนใช้ t-test ผมก็ใช้ตาม”

❌ แบบนี้ไม่ผ่านครับ

การเลือกสถิติ ต้องดู

• ประเภทตัวแปร
• จำนวนกลุ่ม
• การกระจายตัวของข้อมูล
• คำถามวิจัยของเรา

พี่แนะนำว่า คำถามวิจัยนำ → สถิติตาม
ไม่ใช่เปิด SPSS แล้วค่อยคิดครับ

---

4️⃣ รัน SPSS อย่างมีสติ ไม่ใช่กดมั่ว

พอเลือกสถิติได้แล้ว
ขั้นตอนนี้ไม่ยาก แต่ต้อง “อ่าน Output เป็น” ครับ

อย่าดูแค่ค่า Sig. แล้วสรุปทันที
พี่อยากให้น้องๆ มอง

• ค่าเฉลี่ย
• ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
• ตารางประกอบ

เพราะอาจารย์ไม่ได้ดูแค่ตัวเลข
แต่ดูว่า “เราเข้าใจผลที่ได้จริงไหม” ครับ

---

👉 ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย รับทำวิจัย แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

---

5️⃣ สื่อสารผลให้คนอ่านเข้าใจ ไม่ใช่แค่เราเข้าใจ

สถิติดีแค่ไหน
ถ้าอธิบายไม่รู้เรื่อง = ไม่ผ่านครับ

พี่แนะนำว่า

• ใช้ตารางให้ชัด
• กราฟพอเหมาะ
• เขียนอธิบายเป็นภาษาคน ไม่ใช่ภาษาโปรแกรม

จำไว้ครับ
งานวิจัยที่ดี คือ คนอื่นอ่านแล้วเข้าใจ ไม่ใช่แค่คนทำเข้าใจเองครับ

---

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้อง ป.โท คนหนึ่ง
สถิติถูกทุกตัว แต่ “เลือกผิดเหตุผล”

อาจารย์ถามว่า

“ทำไมใช้ Regression ตัวนี้?”

ตอบไม่ได้ครับ… ต้องกลับไปแก้บทที่ 3 ใหม่ทั้งบท

บทเรียนคือ
👉 SPSS ไม่ได้วัดว่าเรากดเป็นไหม แต่วัดว่าเราคิดเป็นหรือเปล่าครับ

ถ้าน้องๆ คิดเป็นตั้งแต่ต้น งานจะไหลลื่นมากครับ

---

🧾 สรุปให้เข้าใจง่าย

• เช็กข้อมูลก่อนเสมอ
• ล้างข้อมูลให้พร้อม
• เลือกสถิติให้ตรงคำถาม
• อ่าน Output อย่างมีเหตุผล
• เขียนอธิบายให้คนอื่นเข้าใจ

ทำครบ 5 ข้อนี้ งานวิเคราะห์ SPSS จะไม่ใช่ฝันร้ายอีกต่อไปครับ

วิเคราะห์ SPSS แล้วไม่มั่นใจ? ให้พี่ช่วยดูให้ผ่าน รับวิเคราะห์ SPSS ครบ จบ แบบมีเหตุผลครับ

❓ FAQ คำถามที่พบบ่อย