น้องๆ หลายคนมาหาพี่ด้วยหน้าซีดๆ พร้อมประโยคคลาสสิก

“อาจารย์บอกว่า แบบสอบถามยังไม่ผ่าน IOC ค่ะ/ครับพี่ 😭”

บางคนถึงขั้นคิดว่า IOC คือสูตรคณิตศาสตร์ยากๆ ต้องคำนวณซับซ้อน
บางคนก็ไปงมหา IOC ผิดตัว (เหมือนเนื้อหาที่น้องให้มาเลยครับ 😅)

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ เข้าใจ IOC (Index of Item-Objective Congruence) แบบง่ายมาก
อ่านจบแล้ว น้องจะ

• รู้ว่า IOC คืออะไร (แบบที่กรรมการยอมรับ)
• ทำแบบสอบถามเพื่อหาค่า IOC ได้ถูกขั้นตอน
• มีตัวอย่างเอาไปใช้ได้จริง ไม่มั่ว ไม่เสี่ยงโดนตีกลับครับ

IOC คืออะไร?

IOC (Index of Item-Objective Congruence)
คือดัชนีที่ใช้ตรวจสอบว่า
👉 ข้อคำถามในแบบสอบถาม สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัยหรือไม่

พูดง่ายๆ คือ

“คำถามที่เราถาม มันวัดสิ่งที่เราตั้งใจจะวัดจริงไหม?”

IOC ไม่ใช่
❌ การเปรียบเทียบข้อมูลสองกลุ่ม
❌ สูตรวัดความทับซ้อนของข้อมูล
❌ ค่าสถิติหลังเก็บข้อมูล

IOC ใช้ ก่อนเก็บข้อมูลจริง และใช้ ผู้เชี่ยวชาญเป็นคนประเมิน ครับ

ขั้นตอนทำแบบสอบถามเพื่อหาค่า IOC

ขั้นที่ 1: กำหนดวัตถุประสงค์การวิจัยให้ชัดก่อนครับ

เช่น

เพื่อศึกษาระดับ ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา

วัตถุประสงค์ต้องชัด เพราะ IOC วัด “ความสอดคล้อง” ระหว่าง
ข้อคำถาม ↔ วัตถุประสงค์

ขั้นที่ 2: สร้างข้อคำถามตามวัตถุประสงค์

ตัวอย่างข้อคำถาม

• ผู้บริหารส่งเสริมให้ครูพัฒนาการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง
• ผู้บริหารติดตามผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ

แต่ละข้อ ต้องรู้เลยว่าวัดอะไร นะครับ ไม่งั้นผู้เชี่ยวชาญจะให้ 0 แบบไม่ปรานี 😅

ขั้นที่ 3: ส่งแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญประเมิน (สำคัญมาก)

ปกติใช้ ผู้เชี่ยวชาญ 3 คนขึ้นไป
ให้แต่ละคนให้คะแนนแต่ละข้อดังนี้

คะแนน	ความหมาย
+1	สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
0	ไม่แน่ใจ
-1	ไม่สอดคล้อง

ขั้นที่ 4: คำนวณค่า IOC (สูตรนี้จำให้ขึ้นใจ)

$$IOC = \frac{\sum คะแนนจากผู้เชี่ยวชาญ}{จำนวนผู้เชี่ยวชาญ}$$IOC=จำนวนผู้เชี่ยวชาญ∑คะแนนจากผู้เชี่ยวชาญ​

ตัวอย่างคำนวณค่า IOC แบบชัดๆ

ข้อคำถาม:

“ผู้บริหารมีการนิเทศการสอนอย่างสม่ำเสมอ”

ผู้เชี่ยวชาญ 3 คนให้คะแนน:

• คนที่ 1: +1
• คนที่ 2: +1
• คนที่ 3: 0

$$IOC = \frac{1+1+0}{3} = 0.67$$IOC=31+1+0​=0.67

✅ ผ่าน (เกณฑ์นิยม ≥ 0.50)

ถ้าได้ต่ำกว่า 0.50
➡️ แก้ไขหรือทิ้งข้อนั้นไปครับ ไม่ต้องเสียดาย 😅

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ช่วยตั้งแต่สร้างข้อคำถาม หา IOC จนถึงส่งเล่มจริงครับ

มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องคนนึง

• IOC ไม่ผ่าน 7 ข้อ จาก 20 ข้อ
• ไม่ใช่เพราะเนื้อหาไม่ดี
• แต่เพราะ ข้อคำถามยาว + วัดหลายเรื่องในข้อเดียว

เทคนิคลับของพี่คือ
👉 หนึ่งข้อ = วัดหนึ่งเรื่อง
👉 ใช้ภาษาธรรมดา ไม่ต้องวิชาการเกิน

ทำแบบนี้ IOC ผ่านง่ายขึ้นแบบเห็นผลครับ

สรุปให้เข้าใจง่าย (ก่อนน้องจะปิดแท็บ 😆)

• IOC ใช้วัดความสอดคล้องของข้อคำถามกับวัตถุประสงค์
• ใช้ผู้เชี่ยวชาญให้คะแนน +1 / 0 / -1
• สูตรง่ายมาก: ผลรวมคะแนน ÷ จำนวนผู้เชี่ยวชาญ
• ค่า IOC ≥ 0.50 ถือว่าผ่าน
• ทำก่อนเก็บข้อมูลจริงเสมอครับ

“IOC ไม่ผ่าน = งานสะดุด ให้พี่ช่วยตรวจและแก้แบบสอบถามก่อนส่งกรรมการไหมครับ?”

FAQ: คำถามยอดฮิตเรื่อง IOC