น้องๆ เคยไหมครับ…
อาจารย์ถามว่า “เก็บข้อมูลด้วยอะไร” แล้วเราตอบแบบมั่นใจว่า “แบบสอบถามกระดาษครับ”
แต่โดนย้อนกลับว่า “ทำไมไม่ใช้ออนไลน์?” 🥲

พี่บอกเลย ประเด็นนี้เป็น จุดพลาดคลาสสิก ของงานวิจัยหลายเล่มมากครับ
บทความนี้พี่จะพาน้องๆ มาคุยกันตรงๆ ว่า

• ทำไมแบบสอบถามกระดาษยังไม่ตาย
• มันมีข้อดี–ข้อจำกัดอะไร
• แล้วมีวิธีที่ดีกว่าหรือเหมาะกว่ายังไง

อ่านจบ น้องๆ จะเลือกวิธีเก็บข้อมูลได้แบบ ตอบกรรมการได้เต็มปาก แน่นอนครับ

ทำไมงานวิจัยจำนวนมากยังใช้ “แบบสอบถามกระดาษ” อยู่ครับ?

พี่ขอพูดแบบไม่อ้อมนะครับ
แบบสอบถามกระดาษ ยังถูกใช้แพร่หลาย เพราะมัน “ง่ายและเข้าถึงคนได้จริง” ครับ

ข้อดีที่ทำให้มันยังอยู่รอด ได้แก่

• แจกได้ทันที ไม่ต้องพึ่งอินเทอร์เน็ต
• เหมาะกับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ถนัดเทคโนโลยี เช่น ผู้สูงอายุ ชุมชนชนบท
• คุมสถานการณ์ได้ เช่น แจก–เก็บในห้องเรียน งานสัมมนา

พี่เคยเจองานภาคสนามหลายงาน ถ้าใช้แบบออนไลน์ = ศูนย์ ครับ
แต่พอใช้กระดาษ ได้ข้อมูลครบเฉยเลย แบบนี้จะโทษใครไม่ได้ครับ ต้องโทษบริบทงานวิจัย

แต่พี่ไม่ปิดตา… ข้อจำกัดของแบบสอบถามกระดาษก็หนักจริงครับ

อันนี้พี่พูดจากประสบการณ์ตรง 15 ปีนะครับ
ข้อจำกัดที่เจอบ่อยมาก ได้แก่

• เสียเวลาป้อนข้อมูลทีละแผ่น (มือจะพัง ใจจะพัง)
• ตัวอย่างกรอกไม่ครบ อ่านไม่ออก ติ๊กมั่ว
• กระดาษหาย เปียก ยับ = ข้อมูลหายจริงครับ
• วิเคราะห์ช้า ทำให้ส่งงานไม่ทัน (อันนี้อาจารย์ไม่ขำครับ)

หลายงาน ไม่ได้พังเพราะสถิติ แต่พังเพราะ จัดการข้อมูลไม่ดี จากแบบสอบถามกระดาษนี่แหละครับ

แล้วแบบสอบถามออนไลน์ ดีกว่ายังไง?

ช่วงหลังน้องๆ จะเห็นว่าอาจารย์เริ่มเชียร์ แบบสอบถามออนไลน์ มากขึ้น
เพราะมันตอบโจทย์งานวิจัยยุคใหม่จริงๆ ครับ

ข้อดีที่เห็นชัดมากคือ

• เก็บข้อมูลได้เร็วมาก
• วิเคราะห์ได้ทันที (ลากเข้า SPSS / Excel ได้เลย)
• ตรวจสอบคำตอบอัตโนมัติ ลดข้อมูลขาดหาย
• ใส่รูป วิดีโอ ทำให้ผู้ตอบไม่เบื่อ

ที่สำคัญคือ ผู้ตอบกรอกเองได้ตามเวลา
ไม่ต้องนั่งเฝ้า ไม่ต้องเกรงใจผู้วิจัย ลดอคติไปเยอะครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย รับทำวิจัย แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูให้ตั้งแต่วิธีเก็บข้อมูลยันตอบคำถามกรรมการครับ 😄

สรุปสั้นๆ แบบไม่โลกสวยครับ

• แบบสอบถามกระดาษ = เหมาะกับบางบริบท ไม่ใช่ทุกงาน
• แบบสอบถามออนไลน์ = เร็ว ฉลาด ลดความผิดพลาด
• งานวิจัยที่ดี ไม่ได้เลือก “เท่” แต่เลือก “เหมาะ” ครับ

นักวิจัยที่เก่ง คือคนที่ อธิบายเหตุผลการเลือกวิธีได้ชัดเจน
ไม่ใช่เลือกตามความเคยชินครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยช่วยแก้งาน ป.โท เล่มหนึ่งครับ
น้องใช้แบบสอบถามกระดาษกับวัยรุ่นมหาลัย
ข้อมูลหายไปเกือบ 30% เพราะกรอกไม่ครบ

พี่ให้เปลี่ยนเป็นออนไลน์ + บังคับตอบทุกข้อ
ผลคือ

• ตัวอย่างครบ
• วิเคราะห์ผ่าน
• กรรมการไม่ถามซ้ำ

บทเรียนคือ

วิธีเก็บข้อมูลไม่ดี = สถิติเก่งแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้ครับ

สรุป

• แบบสอบถามกระดาษยังจำเป็นในบางบริบท
• แต่มีข้อจำกัดเรื่องเวลา ความผิดพลาด และการจัดการข้อมูล
• แบบสอบถามออนไลน์ช่วยลดปัญหาเหล่านี้ได้มาก
• เลือกวิธีให้เหมาะกับ “กลุ่มตัวอย่าง” ไม่ใช่ความเคยชินครับ

“เลือกวิธีเก็บข้อมูลพลาด งานวิจัยพังทั้งเล่ม ให้พี่ช่วยดูฟรีครับ”

FAQ : คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก