น้องๆ เคยเป็นไหมครับ?

เปิด SPSS มาแล้วงงเป็นไก่ตาแตก
ข้อมูลก็มี… แต่ไม่รู้จะกด T-test, ANOVA หรือ Chi-square ดี
เลือกผิดครั้งเดียว = อาจารย์วงแดงทั้งบทเลยนะครับ 😅

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไปรู้จัก
👉 การทดสอบทางสถิติที่ใช้กันทั่วไปใน SPSS
👉 ใช้ เมื่อไร / ห้ามใช้ตอนไหน
👉 อธิบายแบบภาษาคน ไม่ใช่ภาษาตำรา
อ่านจบแล้ว เลือกสถิติได้มั่นใจขึ้นแน่นอนครับ

🧠 การทดสอบทางสถิติที่ใช้กันทั่วไปใน SPSS และควรใช้เมื่อใด

พี่ขอสรุปตัวที่ “ใช้จริง เจอบ่อย และออกสอบ/ออกเล่มบ่อยมาก” ให้ก่อนนะครับ

1️⃣ T-test – เปรียบเทียบ 2 กลุ่ม

ใช้เมื่อ:

• ตัวแปรตามเป็นข้อมูลเชิงปริมาณ
• เปรียบเทียบ แค่ 2 กลุ่ม เท่านั้น
• ข้อมูลกระจายใกล้เคียงปกติ

ตัวอย่าง:

เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ระหว่างนักเรียน ชาย vs หญิง

📌 ข้อควรระวัง
น้องๆ ชอบเข้าใจผิดว่า “ตัวอย่างต้องน้อยกว่า 30 เท่านั้น”
จริงๆ ถ้าข้อมูลปกติ และขนาดกลุ่มสมเหตุสมผล ใช้ได้ครับ

2️⃣ ANOVA – มากกว่า 2 กลุ่ม คิดถึงตัวนี้ก่อน

ใช้เมื่อ:

• ตัวแปรตามเป็นเชิงปริมาณ
• เปรียบเทียบ 3 กลุ่มขึ้นไป

ตัวอย่าง:

เปรียบเทียบคะแนนสอบ
ระหว่างโรงเรียน 3 แห่งขึ้นไป

📌 จำง่ายๆ

2 กลุ่ม → T-test
3 กลุ่มขึ้นไป → ANOVA

3️⃣ Chi-Square (ไคสแควร์) – สายข้อมูลเชิงกลุ่ม

ใช้เมื่อ:

• ตัวแปรเป็น ข้อมูลเชิงคุณภาพ / หมวดหมู่
• อยากรู้ว่า “เกี่ยวข้องกันไหม”

ตัวอย่าง:

เพศ (ชาย/หญิง)
กับ การเลือกสาขาเรียน

📌 ถ้าข้อมูลเป็น “นับจำนวน”
คิดถึง Chi-square ได้เลยครับ

4️⃣ Pearson Correlation – ความสัมพันธ์แบบเส้นตรง

ใช้เมื่อ:

• ตัวแปรทั้งสองเป็นเชิงปริมาณ
• อยากรู้ว่า สัมพันธ์กันมาก-น้อยแค่ไหน

ตัวอย่าง:

เวลาอ่านหนังสือ
กับ คะแนนสอบ

📌 เตือนนิดนึงครับ
สัมพันธ์ ≠ เหตุและผล
อาจารย์ชอบถามประเด็นนี้มากครับ

5️⃣ Linear Regression – อยากทำนาย ต้องตัวนี้

ใช้เมื่อ:

• อยากรู้ว่าตัวแปรอิสระส่งผลต่อตัวแปรตามอย่างไร
• ใช้ พยากรณ์ / อธิบายอิทธิพล

ตัวอย่าง:

ปัจจัยด้านแรงจูงใจ
ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหรือไม่

📌 งานระดับปริญญาโท-เอก
Regression โผล่มาแน่นอนครับ

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ
พี่ดูให้ตั้งแต่เลือกสถิติยันอธิบายผลสอบถามอาจารย์ได้ครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอน้องคนนึง
ข้อมูลเป็น เพศ กับ ความคิดเห็น (เห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย)
แต่ดันไปใช้ T-test

ผลคือ…
อาจารย์ถามคำเดียว

“ตัวเลขแบบนี้ เอาอะไรไปหาค่าเฉลี่ย?”

จบเลยครับ 😅

📌 บทเรียนสำคัญ
ก่อนเลือกสถิติ อย่าดูแค่เมนู SPSS
ให้ถามตัวเองก่อนเสมอว่า

• ตัวแปรเราเป็น เชิงปริมาณหรือเชิงคุณภาพ
• เปรียบเทียบกี่กลุ่ม
• อยากรู้ “ต่างกัน / สัมพันธ์ / ทำนาย”

คิดถูก = กดถูก
กดถูก = ผ่านง่ายขึ้นเยอะครับ

✅ สรุปให้เข้าใจง่ายๆ

• T-test → เปรียบเทียบ 2 กลุ่ม
• ANOVA → เปรียบเทียบ 3 กลุ่มขึ้นไป
• Chi-square → ข้อมูลเชิงกลุ่ม / ความถี่
• Pearson → วัดความสัมพันธ์
• Regression → วิเคราะห์อิทธิพลและการพยากรณ์

เลือกสถิติให้ถูกตั้งแต่ต้น
ชีวิตวิจัยจะง่ายขึ้นเยอะครับ 💪

“วิเคราะห์ SPSS ไม่มั่นใจ? ให้พี่ช่วยดูให้ผ่านแบบไม่เสี่ยง ทัก Line ปรึกษาฟรีครับ”

❓ FAQ: คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อยมาก