น้องๆ เคยไหมครับ
ตั้งใจทำวิจัยอย่างดี วัตถุประสงค์ชัด กรอบแนวคิดสวย
แต่พอเก็บข้อมูลเสร็จ…
อาจารย์พูดคำเดียวว่า “แบบสอบถามมันไม่ตรงนะ” 😱

พี่ขอบอกเลยว่า นี่คือหนึ่งใน สาเหตุอันดับต้นๆ ที่งานวิจัยไม่ผ่าน
และเป็นปัญหาที่พี่เจอบ่อยมากในรอบ 15 ปี ที่เป็นพี่เลี้ยงงานวิจัยครับ

บทความนี้พี่จะอธิบายให้เข้าใจแบบง่ายๆ ว่า

• แบบสอบถามไม่ตรงกับกรอบแนวคิด มีผลยังไง
• ทำไมข้อมูลที่ได้ถึง “ใช้ไม่ได้”
• และควรแก้ตั้งแต่ตรงไหน เพื่อไม่ให้เสียเวลา เสียแรง เสียเงินครับ

---

แบบสอบถามไม่ตรงกับกรอบแนวคิด = ข้อมูลพังทั้งงาน

พี่พูดตรงๆ นะครับ
กรอบแนวคิดการวิจัย คือแผนที่
แบบสอบถาม คือเครื่องมือเดินทาง

ถ้าแผนที่ไปทางหนึ่ง แต่เราเดินอีกทางหนึ่ง
ถามหน่อยครับ… จะถึงเป้าหมายได้ยังไง 😅

เมื่อแบบสอบถามไม่สอดคล้องกับกรอบแนวคิด ผลที่ตามมาคือ

• คำถามไม่สะท้อนตัวแปรที่ศึกษา
• ข้อมูลไม่ตอบวัตถุประสงค์การวิจัย
• วิเคราะห์แล้วสรุปผลไม่ได้จริง

พี่เจอบ่อยมาก โดยเฉพาะงานที่

• เอาทฤษฎีมาใส่กรอบแนวคิด แต่ไม่เอามาแตกคำถาม
• ใช้คำถามทั่วไป แต่ตัวแปรเป็นเชิงพฤติกรรม/ทัศนคติ

สุดท้ายคือ ข้อมูลไม่ผิด แต่ “ใช้ไม่ได้” ครับ

---

ผลกระทบของแบบสอบถามที่ไม่ตรงกรอบแนวคิด (หนักกว่าที่คิด)

พี่ขอสรุปให้เห็นภาพชัดๆ นะครับ

1. วิเคราะห์ข้อมูลไม่ได้ตามวัตถุประสงค์

น้องอาจเก็บข้อมูลครบ 300–400 ตัวอย่าง
แต่พอจะวิเคราะห์จริง
กลับพบว่า ไม่มีตัวแปรที่ตอบคำถามวิจัย

อันนี้คือเจ็บสุดครับ เพราะต้องย้อนกลับไปแก้ตั้งแต่ต้น

2. สรุปผลคลาดเคลื่อน และอาจ “ตีความผิด”

เมื่อคำถามไม่ตรงทฤษฎี
การตีความผลก็จะเพี้ยนตามไปด้วย

ผลวิจัยที่ออกมา

• ไม่สอดคล้องกับทฤษฎี
• ให้ข้อเสนอแนะที่ใช้จริงไม่ได้

ซึ่งตรงนี้กระทบ ความน่าเชื่อถือของงานวิจัยโดยตรง ครับ

3. เสียเวลา เสียทรัพยากร โดยไม่จำเป็น

พี่เจอหลายเคสต้อง

• สร้างแบบสอบถามใหม่
• เก็บข้อมูลใหม่ทั้งหมด

ถามว่าผิดไหม? ไม่ผิดครับ
แต่ เสียดายเวลาและแรงใจมาก

---

⚡ ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย รับทำวิจัย แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

---

พี่แนะนำว่า ถ้าไม่อยากพลาด ต้องทำ 3 เรื่องนี้

1. เข้าใจวัตถุประสงค์การวิจัยให้ทะลุ

ก่อนตั้งคำถาม พี่จะถามน้องเสมอว่า

“อยากรู้ ‘อะไร’ จากผู้ตอบแบบสอบถามครับ”

ถ้าตอบไม่ได้ชัด
พี่จะยังไม่ให้เริ่มทำแบบสอบถามเด็ดขาดครับ

2. แตกกรอบแนวคิด → เป็นคำถามทีละตัวแปร

กรอบแนวคิดไม่ใช่ของประดับบทที่ 2 นะครับ 😄
แต่ต้องเอามาใช้จริง โดย

• แยกตัวแปรต้น / ตัวแปรตาม
• ไล่ทีละมิติของทฤษฎี
• ตั้งคำถามให้ครอบคลุมทุกองค์ประกอบ

3. ทดลองใช้ และให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดู

พี่แนะนำว่า

• ควรทำ Pilot Test ก่อนเก็บข้อมูลจริง
• ให้ผู้เชี่ยวชาญ หรืออาจารย์ช่วยตรวจ

ตรงนี้ช่วยลดโอกาสพลาดได้เยอะมากครับ

---

💡 มุมมองจากพี่

พี่เคยเจอเคสหนึ่ง
น้อง ป.เอก ใช้กรอบแนวคิด TAM
แต่แบบสอบถามถามแค่ “ความพึงพอใจ”

ผลคือ

• ตัวแปรไม่ตรง
• วิเคราะห์ SEM ไม่ได้
• อาจารย์ให้แก้ใหม่ทั้งชุด

สุดท้ายต้องเสียเวลาเพิ่มอีก 2 เดือน

พี่เลยย้ำกับน้องๆ เสมอว่า

“กรอบแนวคิดต้องถูกแปลงเป็นคำถาม ไม่ใช่แค่เขียนให้ครบ”

ถ้าทำตรงนี้ถูก งานจะไหลลื่นแบบไม่ต้องลุ้นครับ

---

สรุปส่งท้ายจากพี่

• แบบสอบถามไม่ตรงกับกรอบแนวคิด ส่งผลร้ายทั้งงาน
• ข้อมูลอาจดูครบ แต่ใช้วิเคราะห์ไม่ได้
• ควรตรวจความสอดคล้องก่อนเก็บข้อมูลทุกครั้ง
• แก้ตั้งแต่ต้น ดีกว่าแก้ทั้งเล่มตอนท้ายครับ

พี่เป็นกำลังใจให้น้องๆ ทุกคนที่กำลังลุยงานวิจัยอยู่นะครับ ✌️

“แบบสอบถามไม่ตรง = งานวิจัยไม่ผ่าน ให้พี่ช่วยเช็กกรอบแนวคิดและแบบสอบถามไหมครับ?”

FAQ (คำถามที่น้องๆ ถามบ่อย)