น้องๆ เคยไหมครับ…
ตั้งใจทำวิจัยอย่างดี แต่สุดท้ายโดนอาจารย์ทักว่า

“แบบสอบถามยังไม่ตอบโจทย์งานวิจัยนะ”

เจ็บจี๊ดถึงทรวงใช่ไหมครับ 😅
พี่ขอบอกตรงๆ เลยว่า แบบสอบถามคือหัวใจของงานวิจัย ถ้าออกแบบพลาด ต่อให้วิเคราะห์ SPSS เก่งแค่ไหน ผลก็เพี้ยนครับ

บทความนี้พี่จะพาน้องๆ ไปรู้จัก กระบวนการพัฒนาแบบสำรวจการวิจัยหรือแบบสอบถาม แบบเข้าใจง่าย ใช้ได้จริง ไม่วิชาการจ๋า อ่านจบเอาไปทำงานต่อได้ทันทีครับ

🧠 กระบวนการพัฒนาแบบสำรวจการวิจัยหรือแบบสอบถาม

1️⃣ เริ่มจาก “คำถามวิจัย” อย่าเพิ่งรีบเขียนคำถามครับ

พี่แนะนำว่า ก่อนจะคิดคำถามในแบบสอบถาม
หยุดก่อน! แล้วถามตัวเองว่า…

• เราจะตอบคำถามวิจัยอะไร
• งานนี้อยากรู้อะไรจริงๆ

แบบสอบถามที่ดี ไม่ใช่ถามเยอะ แต่ต้องถาม “ตรงเป้า” ครับ
ถ้าคำถามวิจัยยังลอย แบบสอบถามก็ลอยตามแน่นอนครับ

2️⃣ ออกแบบคำถามให้คนตอบ “ไม่งง ไม่เบื่อ”

ขั้นตอนนี้คือการพัฒนาแบบสอบถามจริงจังครับ
พี่แนะนำว่า:

• ใช้ภาษาคน ไม่ใช่ภาษาตำรา
• 1 คำถาม = 1 ประเด็น (อย่าถามซ้อน)
• เลือกมาตราส่วนให้เหมาะ เช่น Likert 5 ระดับ ไม่ใช่มั่วๆ

จำไว้เลยนะครับ คนตอบไม่ใช่นักวิจัย ถ้าเขางง เขาจะตอบมั่วทันทีครับ

3️⃣ อย่าข้ามขั้น “Pretest” เด็ดขาดครับ

พี่เจอบ่อยมาก… น้องๆ รีบส่งแบบสอบถามโดยไม่ลองใช้ก่อน
ผลคืออะไรครับ?

คำถามกำกวม วิเคราะห์ไม่ได้ ต้องแก้ใหม่ทั้งชุด 😭

การทดสอบแบบสอบถามกับกลุ่มเล็กๆ จะช่วยให้เราเห็น:

• คำถามไหนงง
• คำถามไหนซ้ำ
• ใช้เวลาตอบนานเกินไปไหม

เสียเวลานิดเดียว แต่ช่วยเซฟชีวิตงานวิจัยได้มหาศาลครับ

4️⃣ เก็บข้อมูลให้ถูกต้อง และรับผิดชอบ

พอแบบสอบถามพร้อมแล้ว ขั้นตอนสุดท้ายคือการนำไปใช้จริงครับ
ตรงนี้พี่ขอเน้นเลยว่า:

• กลุ่มตัวอย่างต้องตรงตามที่กำหนด
• แจกแบบสอบถามอย่างโปร่งใส
• ไม่บิดข้อมูล ไม่เติมตัวเลขเอง (อันนี้พี่หวงมากครับ 😅)

📌 ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังรู้สึกมึนๆ หรืออยากหาคนช่วย [รับทำวิจัย] แบบมืออาชีพ ที่การันตีผลงาน ทักหาพี่ได้เลยนะครับ

💡 มุมมองจากพี่ (ประสบการณ์ 15 ปี)

พี่เคยเจอเคสหนึ่ง น้องทำวิจัยดีมาก Framework เป๊ะ
แต่แบบสอบถามใช้คำว่า “ประสิทธิผลเชิงพฤติกรรม”

ผลคือ…
กลุ่มตัวอย่างตอบไม่เข้าใจ คะแนนมั่ว วิเคราะห์ไม่ได้ครับ

บทเรียนจากพี่คือ
👉 แบบสอบถามที่ดี ไม่ได้วัดความเก่งของนักวิจัย แต่ต้องวัดความเข้าใจของคนตอบ
จำประโยคนี้ไว้ใช้ได้ทั้งชีวิตวิจัยเลยครับ

📝 สรุปให้จำง่าย

• แบบสอบถามคือหัวใจของงานวิจัย
• ต้องเริ่มจากคำถามวิจัยที่ชัด
• ออกแบบคำถามให้คนทั่วไปเข้าใจ
• Pretest ช่วยลดความพังได้จริง
• เก็บข้อมูลอย่างมีจริยธรรมและรับผิดชอบครับ

ทำครบ งานวิจัยผ่านง่ายขึ้นเยอะครับ พี่การันตี 😄

แบบสอบถามทำแล้วไม่ผ่าน?
ให้พี่ช่วยดู ช่วยแก้ ช่วยวางโครงสร้างงานวิจัยครบวงจร ปรึกษาฟรีครับ

❓ FAQ คำถามที่น้องๆ ถามพี่บ่อย