ใช้ IRR ตัดสินใจลงทุนโดยไม่ดูตัวเลขเดียว

IRR คืออัตราคิดลดที่ทำให้มูลค่าปัจจุบันสุทธิของกระแสเงินสดเท่ากับศูนย์ครับ หลักทั่วไปคือเปรียบเทียบกับอัตราผลตอบแทนที่ต้องการ แต่การตัดสินใจจริงต้องดูรูปแบบกระแสเงินสด ขนาดโครงการ ระยะเวลา และความเสี่ยงร่วมกับ NPV ไม่ควรเลือกโครงการจาก IRR สูงที่สุดอย่างเดียวครับ

ตรวจข้อมูลก่อนคำนวณ

• เงินลงทุนเริ่มต้นใส่เป็นกระแสเงินสดออก
• กระแสรับและจ่ายแต่ละงวดอยู่ช่วงเวลาถูก
• รวมเงินทุนหมุนเวียน ภาษี ค่าบำรุง และมูลค่าคงเหลือตามสมมติฐาน
• หน่วยเวลาและอัตราคิดลดสอดคล้องกัน
• ไม่รวมรายการทางบัญชีที่ไม่ใช่เงินสดโดยไม่ปรับ

ความผิดพลาดของเครื่องหมายหรือช่วงเวลาเพียงจุดเดียวทำให้ IRR เปลี่ยนมาก จึงควรวาดเส้นเวลากระแสเงินสดก่อนเปิด Excel ครับ

ทำไมบางโครงการมีหลาย IRR

หากกระแสเงินสดเปลี่ยนเครื่องหมายมากกว่าหนึ่งครั้ง เช่น ลงทุน รับผล แล้วมีค่าใช้จ่ายฟื้นฟูครั้งใหญ่ตอนท้าย สมการอาจมี IRR หลายค่า ทำให้ตีความยาก บางโครงการอาจไม่มี IRR ที่มีความหมาย ในกรณีนี้ให้พึ่ง NPV ที่อัตราคิดลดเหมาะสมและวิเคราะห์สถานการณ์มากกว่าฝืนใช้ค่าเดียวครับ

IRR กับ NPV อาจจัดอันดับไม่เหมือนกัน

โครงการขนาดเล็กอาจมี IRR สูงแต่สร้างมูลค่าเงินบาทน้อย ขณะที่โครงการใหญ่ IRR ต่ำกว่าแต่ NPV สูงกว่า เมื่อโครงการเลือกได้เพียงหนึ่งหรือมีขนาดและเวลาต่างกัน NPV มักช่วยเห็นมูลค่าที่เพิ่มให้ผู้ลงทุนชัดกว่า ต้องอธิบายข้อจำกัดเงินทุนและสมมติฐานการนำเงินกลับไปลงทุนด้วยครับ

คำนวณใน Excel อย่างระวัง

ฟังก์ชัน IRR เหมาะกับงวดที่ห่างเท่ากัน ส่วน XIRR ใช้วันที่จริงเมื่อช่วงเวลาไม่เท่ากัน ตรวจลำดับเซลล์ วันที่ และค่าเริ่มเดา หากโปรแกรมให้ข้อผิดพลาดหรือค่าประหลาด อย่าเปลี่ยน guess จนได้คำตอบที่ชอบ ให้ตรวจรูปแบบกระแสเงินสดและเปรียบเทียบด้วยกราฟ NPV ที่หลายอัตราครับ

ทดสอบความไวของสมมติฐาน

• ยอดขายหรือจำนวนผู้ใช้ต่ำกว่าคาด
• ต้นทุนลงทุนและดำเนินงานสูงขึ้น
• โครงการเริ่มช้าหรือรายได้เลื่อน
• อายุโครงการและมูลค่าคงเหลือเปลี่ยน
• อัตราคิดลดหรือความเสี่ยงเพิ่มขึ้น

ทำกรณีฐาน ดี และแย่ พร้อมระบุสมมติฐาน ไม่ควรใช้เพียง IRR จากประมาณการชุดเดียว เพราะค่าผลตอบแทนอาจไวต่อข้อมูลที่ยังไม่แน่นอนครับ

ดูตัวชี้วัดร่วม

ใช้ NPV ระยะคืนทุน และการวิเคราะห์ความเสี่ยงร่วมกับ IRR ระยะคืนทุนช่วยเรื่องสภาพคล่องแต่ไม่สะท้อนเงินหลังจุดคืนทุน NPV ใช้มูลค่าเงินตามเวลาและมูลค่ารวม ส่วน IRR สื่อสารเป็นอัตราที่เข้าใจง่าย แต่มีข้อจำกัดดังกล่าวครับ

ตัวอย่างการรายงาน

แทนการเขียนว่า “IRR เท่ากับ 18% จึงคุ้มค่า” ควรระบุว่าเทียบกับต้นทุนเงินทุนเท่าไร NPV ที่อัตรานั้นเป็นเท่าไร สมมติฐานหลักอะไร และผลเปลี่ยนอย่างไรในกรณีแย่ หากโครงการมีเงื่อนไขด้านสังคมหรือกฎหมาย ให้รายงานร่วม ไม่ลดการตัดสินใจเหลือแค่การเงินครับ

เช็กลิสต์ก่อนเสนอผู้ตัดสินใจ

• กระแสเงินสดครบ เครื่องหมายและวันที่ถูก
• อัตราเปรียบเทียบมีเหตุผล
• ตรวจปัญหาหลาย IRR หรือไม่มี IRR
• เปรียบเทียบ NPV และข้อจำกัดเงินทุน
• ทำ sensitivity และ scenario analysis
• เปิดเผยสมมติฐานและแหล่งข้อมูล

IRR เป็นเครื่องมือหนึ่ง ไม่ใช่คำตอบอัตโนมัติครับ หากน้องมีตารางกระแสเงินสดแล้วผลใน Excel ไม่ตรงที่คาด ส่งโครงตัวเลขโดยปิดข้อมูลลับมาให้พี่ช่วยตรวจช่วงเวลาและสมมติฐานได้ครับ